System kaucyjny ma pomóc Polsce osiągnąć unijne cele w zakresie zbiórki opakowań i recyklingu. Dla producentów żywności ważny jest także dostęp do dobrej jakości surowca, który można ponownie wykorzystać w produkcji. Po pierwszym roku działania systemu pojawiają się jednak pytania o jego koszty, organizację i efektywność. Czy obecne problemy oznaczają, że potrzebna jest jego gruntowna zmiana?
O tym rozmawiamy z Andrzejem Gantnerem, wiceprezesem Polskiej Federacji Producentów Żywności, która od ponad sześciu lat angażuje się w prace nad systemem kaucyjnym. Federacja sprzeciwiała się propozycji jego likwidacji, przedstawionej przez Konfederację. Jej zdaniem system jest potrzebny, choć wymaga usprawnień.
Dlaczego producenci potrzebują systemu kaucyjnego?
Jak wyjaśnia Andrzej Gantner, jednym z głównych powodów poparcia dla systemu jest konieczność realizacji unijnych wymogów dotyczących zbiórki opakowań. Nie bez znaczenia jest również zapewnienie producentom dostępu do recyklatu odpowiedniej jakości. W przypadku opakowań z tworzyw sztucznych udział materiału pochodzącego z recyklingu ma wzrosnąć do 25 proc., a następnie do 30 proc. Surowiec musi pochodzić z certyfikowanych instalacji i czystych strumieni zbiórki.
Wiceprezes PFPŻ zwraca też uwagę na środowiskowy cel systemu: ograniczenie ilości opakowań po napojach porzucanych w lasach, nad rzekami i na ulicach. Chodzi o to, by zamiast stawać się odpadem, wracały do gospodarki jako wartościowy surowiec.
Wielu operatorów, wysokie koszty i cel na poziomie 95 proc.
W rozmowie nie brakuje krytycznej oceny przyjętych rozwiązań. Gantner wskazuje przede wszystkim na trudności wynikające z wielooperatorowego modelu systemu. Problemy z rozliczeniami, współpracą operatorów i wspólnymi standardami – zdaniem przedstawiciela producentów – można było przewidzieć. Federacja postulowała m.in. powołanie organizacji parasolowej, która koordynowałaby zasady działania systemu.
Czy uda się osiągnąć wymagany poziom zbiórki wynoszący 77 proc. do końca 2026 r.? Gantner ocenia, że w skali całego kraju może to być trudne. Przypomina jednak, że systemy kaucyjne w innych państwach również potrzebowały czasu, by osiągnąć wysoką skuteczność.
– My nie chcemy 77 proc., my chcemy 95 proc. – mówi wiceprezes PFPŻ.
Zastrzega, że sukces należy mierzyć nie tylko ilością zebranego surowca, ale również tym, ile z niego rzeczywiście zostanie poddane recyklingowi.
Jakie zmiany są dziś najpilniejsze? Dlaczego producenci opowiadali się za innym modelem organizacji systemu? I czy jego obecne problemy można rozwiązać bez zasadniczej przebudowy? Zapraszamy do obejrzenia rozmowy z Andrzejem Gantnerem.
Rozmowa odbyła się 1 października 2026 r. podczas konferencji „Kaucja 360 – Efekty, Wyzwania, Perspektywy” organizowanej przez Kaucja.pl.

by 
