by Po niespełna roku działania system kaucyjny w Polsce zebrał już ponad 3,5 mld opakowań. Ponad 90 proc. zwracanych opakowań trafia do automatów RVM (z ang. Reverse Vending Machine). Zdaniem Piotra Okurowskiego, prezesa zarządu Kaucja.pl, skala zwrotów pokazuje, że system szybko stał się częścią codziennych zachowań konsumentów.
Trudny start, ale bez kryzysu
Pierwszy rok funkcjonowania systemu był dla operatorów okresem intensywnej budowy infrastruktury. Trzeba było stworzyć nowe rozwiązania logistyczne i operacyjne, uruchomić centra zliczania oraz przygotować sortownie.
– Wiedzieliśmy, że ten rok będzie pełen wyzwań, emocji i ciężkiej pracy. Byliśmy na to przygotowani – mówi w podcaście ecoekonomia.pl Piotr Okurowski, prezes zarządu Kaucja.pl.
Jednym z najtrudniejszych momentów była wiosna 2026 r. W czasie pierwszego długiego weekendu operatorzy musieli zmierzyć się z dużym napływem zwracanych opakowań. System poradził sobie jednak z tym wyzwaniem. W maju liczba zebranych opakowań przekroczyła miliard. Kolejny długi weekend, w czerwcu, przebiegł już bez trudności.
Ponad 3,5 mld zwróconych opakowań
Jednym z najważniejszych sukcesów pierwszego roku jest tempo, w jakim konsumenci zaczęli korzystać z systemu. Pod koniec września liczba zebranych opakowań przekroczyła 3,5 mld.
Prezes Kaucja.pl zwraca uwagę, że zwroty odbywają się mimo, wciąż obecnej w przestrzeni publicznej, krytyki systemu. Opakowania oddają różne grupy społeczne. Część osób, które same nie korzystają z systemu, zostawia je innym.
– To pokazuje, jak bardzo ten system mimo wszystko zadziałał i funkcjonuje. On już w tej chwili po prostu działa – mówi Piotr Okurowski.
Dużym pozytywnym zaskoczeniem okazała się także skala wykorzystania automatów RVM. Przed startem systemu zakładano, że w pierwszym roku urządzenia będą odpowiadały za około 60 proc. zbiórki. Tymczasem dziś jest to ponad 90 proc.
W Polsce działa około 17,5 tys. automatów. Kaucja.pl ocenia, że potrzebne będzie jeszcze zwiększenie ich liczby. Jednak obecna sieć pozwala już na obsługę znacznej części zwrotów.
Konsumenci szybko zaakceptowali system
Dane dotyczące zachowań konsumentów są kolejnym powodem do satysfakcji operatora. Jak wynika z przygotowanego przez Kaucja.pl raportu, 93 proc. konsumentów przynajmniej raz oddało opakowanie w systemie kaucyjnym.
– 93 proc. konsumentów przynajmniej raz zetknęło się z systemem, oddając opakowanie. To bardzo dobry i pozytywny wynik – podkreśla Okurowski.
Jego zdaniem na taki wynik wpływają dwa czynniki. Pierwszym jest bodziec ekonomiczny, czyli kaucja. Drugim – rosnąca świadomość konsumentów.
Opakowania trafiają do recyklingu
Przedstawiciel operatora wskazuje także na postęp w obszarze zaplecza systemu. Zebrane opakowania są liczone, transportowane do sortowni, a następnie kierowane do recyklerów. W przypadku PET materiał jest sortowany także według kolorów.
Tym samym, jak podkreśla Okurowski, nie sprawdziły się obawy o zalegające na placach butelki czy niewystarczającą infrastrukturę.
– Nie ma takiego zjawiska. Dzisiaj mamy wystarczającą infrastrukturę do zliczania opakowań zebranych w zbiórce manualnej – mówi prezes Kaucja.pl.
Przed systemem stoi jednak kolejne zadanie. W przyszłym roku operatorzy będą musieli zagwarantować wystarczające moce recyklerów, przede wszystkim dla rosnącego strumienia PET.
System kaucyjny działa
Podsumowując pierwszy rok, prezes Kaucja.pl zwraca uwagę nie tylko na dane dotyczące zbiórki. Jego zdaniem system pokazał także zdolność konsumentów i przedsiębiorców do szybkiego dostosowania się do nowego rozwiązania.
– Pokazał, jak mimo niesprzyjających okoliczności i początkowego braku akceptacji społecznej nowe rozwiązanie zostało wdrożone. Cieszę się, że system zafunkcjonował – podsumowuje Piotr Okurowski.
Jest też przekonany, że w kolejnych latach osiągnięcie poziomu 77 proc. zbiórki nie powinno być trudne. Jego zdaniem kolejnym etapem będzie odejście od dyskusji o samym funkcjonowaniu systemu na rzecz rozmowy o tym, ile opakowań udało się zebrać i poddać recyklingowi.
Podcast jest częścią cyklu edukacyjnego „Edukaucja.pl – system kaucyjny bez fikcji” realizowanego przez operatora Kaucja.pl oraz redakcję ecoekonomia.pl.
