Czy produkty w opakowaniach zbiorczych są przyszłością w branży FMCG?

produkty w opakowaniach zbiorczych

Produkty sprzedawane z opakowań zbiorczych do wielorazowych pojemników klientów to bez wątpienia jeden z najbardziej ekologicznych sposobów dystrybucji żywności czy kosmetyków. Jednak wymaga on także zmiany w łańcuchach dostaw i logistyce. Czy branża FMCG jest już na to gotowa?

Jak wynika z raportu „Unpacking the question of packaging-free” przygotowanego przez FM Logistic, w wielu krajach taka forma zakupów zyskuje na popularności. Firmy logistyczne coraz chętniej dostosowują się do specyficznych wymagań tego segmentu. A samo rozwiązanie staje się dostępne dla coraz większej grupy producentów i dystrybutorów.

Coraz istotniejszy trend w handlu

Jak zauważają autorzy raportu, kupowanie sypkich produktów, takich jak kasza, makaron czy płatki śniadaniowe na wagę i do własnych, wielorazowych pojemników to wyraźnie rozwijający się trend. Coraz śmielej po taką formę sprzedaży sięgają też drogerie. W Polsce taka oferta nadal kojarzy się przede wszystkim z niewielkimi sklepami ekologicznymi. Jednak np. we Włoszech, Francji czy Wielkiej Brytanii taką możliwość dają też supermarkety. Jedna z włoskich sieci oferuje już ponad 1500 produktów sprzedawanych w ten sposób. Jest to nie tylko żywność, ale też artykuły gospodarstwa domowego oraz kosmetyki do pielęgnacji ciała. Według szacunków taka forma handlu pozwoli do 2030 r. osiągnąć obroty w wysokości 1,2 mld euro. 

Produkty przeznaczone do sprzedaży bez opakowań potrzebują odpowiednich rozwiązań w zakresie operacji logistycznych.  Prace nad optymalnym rozwiązaniem dla tego segmentu FM Logistic rozpoczęło w 2021 roku we Francji. Firma przez 9 miesięcy realizowała pilotażowy projekt kompleksowej obsługi towarów bez opakowań dla branży FMCG. Produkty te były przygotowywane do transportu, a następnie dostarczane do odbiorców w trzech modelach dystrybucji. Pozwoliło to porównać wpływ dystrybucji 500-gramowej jednostki każdego produktu w konwencjonalnym, plastikowym opakowaniu z tą samą ilością sprzedawaną luzem i transportowaną w tekturowych koszach zasypowych, pojemnikach kartonowych lub pojemnikach plastikowych. 

Produkty w opakowaniach zbiorczych: zrównoważony handel wymaga zrównoważonego łańcucha dostaw

Aby opracować faktycznie optymalne rozwiązania, autorzy raportu rozważyli wiele zmiennych. Co ważne, obliczenia obejmowały wpływ całego cyklu życia produktu. W szczególności analizowano produkcję opakowań, etapy transportu, logistykę zwrotną i czyszczenie pojemników wielokrotnego użytku oraz odpady żywnościowe. Każdy z tych elementów wpływa bowiem pośrednio lub bezpośrednio na środowisko.

Produkty w opakowaniach zbiorczych: szukając optymalnego modelu dystrybucji

Przedstawiony w raporcie pilotaż zrealizowany przez FM Logistic pozwolił nie tylko ocenić wpływ poszczególnych rozwiązań na środowisko. Także dokonać analizy ekonomicznej w celu zdefiniowania optymalnego modelu logistyki towarów bez opakowań, uwzględniający rentowność i zrównoważony rozwój. Potencjalne korzyści ekonomiczne pokazują redukcję kosztów opakowań o 46 proc. dla pojemników plastikowych wielokrotnego użytku (z możliwością ponownego użycia 100 razy) oraz o 21 proc. dla opakowań tekturowych o pojemności do 20 kg. Jak podają autorzy raportu, użycie tekturowych pudeł lub koszy zasypowych w logistyce opłaca się w krótkim okresie. Długoterminowo jednak wygrywają pojemniki plastikowe. Właśnie dlatego tak istotne jest przeanalizowanie i zaplanowanie procesu dystrybucji, przechowywania i logistyki zwrotnej, który będzie uwzględniał wszelkie zmienne aspekty sprzedaży bez opakowań. Jest to możliwe we współpracy z doświadczonymi operatorami logistycznymi.  

Według Światowego Forum Ekonomicznego zaledwie 14 proc. opakowań z tworzyw sztucznych na całym świecie trafia do recyklingu. Pozostała większość kończy na wysypiskach śmieci, w spalarniach lub, co najgorsze, setkami lat rozkłada się w środowisku naturalnym, degradując wodę, ziemię i środowisko. Rozkład odpadów na składowiskach odpowiada też za piątą część globalnej emisji metanu. Świadome rosnącego problemu kraje narzucają producentom i konsumentom kolejne ograniczenia. Alternatywne formy pakowania i odpowiednio dla nich przygotowane procesy logistyczne są jednym z tych rozwiązań, które nie wymagają dużych zmian. Mają z kolei realny wpływ na poprawę sytuacji naszej planety.