by 
12 sierpnia zacznie obowiązywać większość przepisów unijnego rozporządzenia PPWR dotyczącego opakowań i odpadów opakowaniowych. Dla przedsiębiorców oznacza to nie tylko nowe wymagania wobec samych opakowań, ale także konieczność przygotowania dokumentacji potwierdzającej ich zgodność z unijnymi przepisami.
Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) to jedna z największych zmian regulacyjnych dotyczących opakowań w Unii Europejskiej od wielu lat. Rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, co oznacza, że nie będzie wymagało klasycznej implementacji do krajowego prawa.
Dla polskich przedsiębiorców oznacza to konieczność dostosowania zarówno produktów i opakowań, jak i wewnętrznych procedur oraz relacji z dostawcami.
PPWR obejmie znacznie więcej firm niż producentów opakowań
Nowe przepisy dotyczą nie tylko przedsiębiorstw wytwarzających opakowania. Obowiązki mogą objąć również producentów sprzedających towary w opakowaniach, importerów, dystrybutorów, właścicieli marek, firmy prowadzące sprzedaż internetową, a w określonych przypadkach także podmioty uczestniczące w procesach logistycznych.
Kluczowe będzie więc prawidłowe określenie roli przedsiębiorstwa w systemie ustanowionym przez PPWR. Od tego zależy zakres obowiązków, które będzie musiała realizować konkretna firma.
– Jedną z najistotniejszych zmian jest rozszerzenie odpowiedzialności przedsiębiorców. W wielu przypadkach firma może zostać uznana za producenta w rozumieniu PPWR, mimo że sama nie produkuje opakowań. Dlatego przygotowania warto rozpocząć od ustalenia statusu przedsiębiorstwa oraz analizy obowiązków wynikających z rozporządzenia. To pozwoli uniknąć kosztownych błędów już na początku jego stosowania – mówi dr Judyta Latymowicz, partnerka w kancelarii LEGALLY.SMART, specjalistka w prawie dla biznesu.
To istotna zmiana także dla firm, które dotychczas postrzegały kwestie opakowań głównie przez pryzmat obowiązków związanych z gospodarką odpadami, recyklingiem czy sprawozdawczością.
Nie wystarczy mieć zgodne opakowanie. Trzeba będzie to udokumentować
Jednym z najważniejszych elementów nowych regulacji będzie dokumentacja potwierdzająca zgodność opakowania z wymaganiami PPWR. Przedsiębiorcy będą musieli przygotować procedurę oceny zgodności, deklarację zgodności UE oraz dokumentację techniczną. Dokumenty mają potwierdzać, że dane opakowanie spełnia wymagania określone w rozporządzeniu. To oznacza zmianę podejścia do zgodności produktów.
– PPWR zmienia sposób myślenia o zgodności. Nie wystarczy już zadbać o samo opakowanie – przedsiębiorca będzie musiał wykazać, że spełnia ono wymagania określone w rozporządzeniu. Dlatego już dziś warto przeprowadzić audyt opakowań, zweryfikować dokumentację oraz sprawdzić, czy umowy z dostawcami odpowiednio regulują odpowiedzialność za zgodność z nowymi przepisami – podkreśla dr Judyta Latymowicz.
Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność zebrania znacznie większej ilości informacji o opakowaniach. W praktyce może to wymagać współpracy z ich producentami i dostawcami materiałów. Równocześnie firmy nadal będą musiały realizować obowiązki wynikające z polskich przepisów, w tym te związane z ewidencją i sprawozdawczością w systemie BDO. PPWR nie zastępuje więc krajowych obowiązków związanych z gospodarką odpadami.
PFAS, minimalizacja opakowań i recykling
Pierwszy etap stosowania PPWR przynosi również konkretne wymagania dotyczące konstrukcji i materiałów wykorzystywanych do produkcji opakowań. Jednym z nich są ograniczenia dotyczące substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Rozporządzenie wprowadza również wymagania dotyczące minimalizacji masy i objętości opakowań. Firmy będą musiały więc zwracać uwagę nie tylko na to, z czego wykonane jest opakowanie, ale także czy jego konstrukcja nie wykorzystuje nadmiernej ilości materiału. Kolejnym obszarem zmian będzie recyklowalność opakowań. W kolejnych latach wymagania w tym zakresie będą stopniowo zaostrzane, podobnie jak wymagania dotyczące wykorzystania materiałów pochodzących z recyklingu.
12 sierpnia to dopiero początek
Wejście w życie nowych przepisów nie oznacza zakończenia procesu dostosowywania przedsiębiorstw. PPWR przewiduje stopniowe wprowadzanie kolejnych wymagań aż do 2040 r. Zmiany będą dotyczyć m.in. projektowania opakowań, ich recyklowalności, udziału materiałów pochodzących z recyklingu oraz oznakowania. Oznacza to, że przedsiębiorstwa nie powinny traktować 12 sierpnia jako jednorazowego terminu dostosowania się do nowych regulacji. W praktyce jest to początek wieloletniego procesu przebudowy rynku opakowań.
Dla firm szczególnie ważne będzie więc uporządkowanie informacji o stosowanych opakowaniach, ustalenie odpowiedzialności poszczególnych podmiotów w łańcuchu dostaw oraz przygotowanie procedur pozwalających wykazać zgodność z unijnymi wymaganiami. PPWR przenosi bowiem ciężar z samego deklarowania zgodności na jej udokumentowanie. Dla przedsiębiorców oznacza to, że dokumentacja dotycząca opakowania staje się równie istotna jak samo opakowanie.
