by 
To dostępność, a nie tylko liczby zwracanych opakowań, staje się dziś kluczowym wskaźnikiem rozwoju systemu kaucyjnego w Polsce. W całym kraju działa już około 52 tys. punktów zbiórki, co oznacza, że system osiągnął niemal pełne pokrycie terytorialne. Jak podkreśla Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ustawowy wymóg dostępności został praktycznie spełniony. Według danych resortu jedynie w 8 z ponad 2500 gmin nie funkcjonuje jeszcze punkt zwrotu.
Tak szeroka sieć przekłada się bezpośrednio na wyniki. Do końca marca konsumenci zwrócili około 520 mln opakowań objętych kaucją, a tempo zbiórki wyraźnie rośnie. Jeszcze w połowie marca było to 300 mln sztuk – co oznacza wzrost o ponad 60 proc. w ciągu zaledwie dwóch tygodni.
– System kaucyjny działa z pełną mocą od ponad trzech miesięcy i realnie zmienia codzienne nawyki konsumentów oraz naszą wspólną rzeczywistość. Gospodarka obiegu zamkniętego zaczyna przynosić wymierne efekty. miesięcznie system może osiągać poziom nawet pół miliarda zbieranych opakowań. – powiedziała wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.
Gęsta sieć i różne formy zwrotu
Na 52 tys. punktów zbiórki składają się zarówno sklepy wyposażone w automaty RVM, jak i placówki prowadzące zbiórkę ręczną. Kaucjomaty działają dziś w ok. 9,5 tys. lokalizacji i odpowiadają za 78 proc. wszystkich zwrotów. Pozostała część odbywa się w ponad 40 tys. sklepów, które przyjmują opakowania manualnie.
To ważne uzupełnienie systemu – szczególnie w mniejszych miejscowościach i tam, gdzie automat jest chwilowo niedostępny. Zgodnie z przepisami, sklep ma obowiązek przyjąć opakowanie i zwrócić kaucję także w przypadku awarii lub przepełnienia urządzenia.
Małe sklepy wzmacniają dostępność
Jednym z filarów obecnej skali systemu jest udział mniejszych placówek handlowych. Choć obowiązek zbiórki dotyczy sklepów powyżej 200 mkw., do systemu dobrowolnie przystąpiło już około 24 tys. mniejszych punktów. To blisko 46 proc. wszystkich miejsc zwrotu.
Ich obecność znacząco zwiększa wygodę dla konsumentów – umożliwiając oddanie opakowań przy okazji codziennych zakupów, bez konieczności wizyty w dużych sklepach. Dla przedsiębiorców oznacza to z kolei dodatkowe przychody z opłaty handlingowej oraz większy ruch klientów.
System powszechny i bezparagonowy
System kaucyjny działa w modelu bezparagonowym – zwrot opakowania i odzyskanie kaucji nie wymagają okazania dowodu zakupu. Każdy sklep uczestniczący w systemie ma obowiązek przyjmować wszystkie opakowania oznaczone symbolem kaucji, niezależnie od marki czy miejsca ich zakupu.
Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu pokazują, że jego siłą jest nie tylko rosnąca liczba zwracanych opakowań, ale przede wszystkim dostępność infrastruktury. To ona decyduje o tym, że system staje się realnym elementem codziennych nawyków konsumentów i zaczyna przynosić efekty w postaci rosnącego strumienia surowców wracających do obiegu.
