System kaucyjny: nie brakuje chęci, brakuje wygody

Choć aż 67 proc. Polaków deklaruje dobrą znajomość systemu kaucyjnego, tylko co trzeci regularnie oddaje opakowania. Najnowsze badanie Kantar pokazuje wyraźnie: problemem nie jest brak świadomości, ale codzienna wygoda. A właściwie jej brak.

Z jednej strony 73 proc. badanych uważa zwrot opakowań za korzystny dla środowiska. Z drugiej – system przegrywa z logistyką dnia codziennego. Ponad połowa respondentów wskazuje, że największym wyzwaniem jest przechowywanie pustych butelek i puszek w domu. Niewiele mniej, bo 48 proc., ma problem z ich transportem do punktów zwrotu.

To pokazuje fundamentalną rzecz: nawet najlepiej zaprojektowany system nie zadziała, jeśli będzie wymagał od użytkownika dodatkowego wysiłku. Zwłaszcza że większość konsumentów nie oddaje pojedynczych opakowań. 57 proc. robi to rzadziej, ale w większych partiach – powyżej pięciu sztuk. To jeszcze bardziej komplikuje logistykę. Trzeba mieć gdzie je trzymać, jak je przenieść i kiedy znaleźć na to czas.

Rynek zaczyna to rozumieć. Coca-Cola i Carrefour Polska ogłosiły wspólne działania w ramach globalnego partnerstwa Sustainable Linked Business Plan. Ich celem jest nie tylko współpraca biznesowa, ale także wsparcie systemu kaucyjnego i ograniczanie odpadów opakowaniowych.

W praktyce oznacza to jedno: szukanie sposobów, by zwrot opakowań stał się częścią codziennych nawyków, a nie dodatkowym obowiązkiem. Pierwsze inicjatywy skupiają się właśnie na tym. Mają ułatwiać zbiórkę opakowań i zachęcać konsumentów do ich oddawania. Bo – jak pokazują dane – motywacja jest. Co trzeci badany przyznaje, że dodatkowe zachęty, takie jak programy lojalnościowe czy drobne gadżety, mogłyby skłonić go do częstszych zwrotów.

To jednak tylko część odpowiedzi. Bo prawdziwym wyzwaniem dla systemu kaucyjnego w Polsce nie jest dziś edukacja. Jest nim doświadczenie użytkownika. Jeśli zwrot opakowań nie będzie szybki, prosty i „po drodze”, nawet wysokie deklaracje nie przełożą się na realne wyniki. System kaucyjny wygrywa nie wtedy, gdy jest zrozumiały. Wygrywa wtedy, gdy jest wygodny.