Woda pod kontrolą? Jak polskie wodociągi przeszły cywilizacyjny skok

Ponad 160 miliardów złotych zainwestowanych w polską infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, budowa tysięcy kilometrów sieci oraz przejście od „gaszenia pożarów” lat 90. do ery cyfrowej i sztucznej inteligencji – to bilans transformacji polskiego sektora komunalnego. 

Ostatnie trzydzieści lat w polskiej gospodarce wodno-kanalizacyjnej to czas spektakularnego skoku cywilizacyjnego. Przeobraził on niedoinwestowany sektor w nowoczesną infrastrukturę krytyczną, odpowiadającą za bezpieczeństwo zdrowotne i ekologiczne milionów Polaków. Po akcesji do Unii Europejskiej w 2004 roku wybudowano ponad 2200 nowych oczyszczalni ścieków oraz ponad 245 tysięcy kilometrów sieci. Dziś łańcuch dostaw wody opiera się na 338 tysiącach kilometrów sieci wodociągowej. Korzysta z niej aż 92,5 proc. obywateli, a awaryjność systemów spadła do zaledwie kilku procent.

Wydawnictwo „Klimat dla wody. Transformacja sektora wod-kan w latach 1996-2026 i wizja przyszłości” podsumowuje te osiągnięcia. Łączy perspektywę praktyków zarządzających na pierwszej linii frontu, inżynierów, naukowców i architektów krajobrazu. 

Publikację podzielono na pięć sekcji: 

1. Perspektywa wodociągów. Zarządzanie na pierwszej linii frontu: wywiady z liderami branży oraz studia przypadków transformacji technologicznych i jakościowych. Z miast takich jak Gdańsk, Szczecin, Słupsk czy Oborniki. 
2. Perspektywa ekspertów. Wiedza i klimat: omówienie wyzwań regulacyjnych (nowa dyrektywa ściekowa i DWD). Synteza unikalnego badania ankietowego przeprowadzonego w 142 przedsiębiorstwach wod-kan oraz analiza przechodzenia oczyszczalni w stronę samowystarczalnych „biofabryk”. 
3. Perspektywa projektantów. Ewolucja myśli inżynierskiej: odejście od anachronicznego paradygmatu „z chmury do rury” na rzecz inżynierii ekologicznej, retencji glebowej i idei miasta-gąbki. 
4. Technologia i realizacje: praktyczne przeglądy innowacji, w tym rozwiązań bezwykopowych, cyfrowych bliźniaków, systemów przelewowych czy tłoczni ścieków. 
5. Felietony: inspirujące głosy o roli edukacji społecznej, relacjach z mieszkańcami oraz pokorze wobec zmian klimatycznych. 

Raport „Klimat dla wody. Transformacja sektora wod-kan w latach 1996–2026 oraz wizja przyszłości” wydała Fundacja Biznes dla Klimatu we współpracy z Izbą Gospodarczą „Wodociągi Polskie” oraz firmą Ecol-Unicon.

Publikacja skierowana jest do kadry zarządzającej spółek komunalnych, samorządowców, urbanistów, projektantów oraz wszystkich osób zainteresowanych ochroną zasobów wodnych i transformacją klimatyczną.