by 62 proc. Polaków deklaruje, że wyrzuca kartony po płynnej żywności do żółtego pojemnika. To najlepszy wynik od kilkunastu lat. Wciąż jednak 13 proc. badanych kieruje się nazwą opakowania i wrzuca je do niebieskiego kosza na papier. Tymczasem kartony po mleku i sokach to opakowania wielomateriałowe, które powinny trafiać do żółtego pojemnika. O segregacji, możliwościach recyklingu i przepisach, które nie nadążają za technologią, opowiada w podcaście ekoekonomia.pl Łukasz Sosnowski, prezes Fundacji ProKarton.
Rekordowy wynik, ale wciąż błędy w segregacji
62 proc. – tyle osób deklaruje, że prawidłowo segreguje kartony po mleku, sokach i innych napojach. To najwyższy wynik w badaniach prowadzonych przez Fundację ProKarton od kilkunastu lat. Jeszcze rok wcześniej prawidłową segregację deklarowało 58 proc. respondentów. Taki poziom utrzymywał się przez kilka lat.
– To dobry kierunek i cieszymy się z niego, ale chcielibyśmy, żeby ten wynik był dużo wyższy – mówi Łukasz Sosnowski, prezes Fundacji ProKarton.
Badanie pokazuje jednak, że część konsumentów nadal nie wie, gdzie wyrzucać tego rodzaju opakowania. 13 proc. wskazuje niebieski pojemnik na papier, a 11 proc. przyznaje, że wyrzuca kartony do odpadów zmieszanych.
Skąd pomyłki? Jak zauważa Sosnowski, niektórzy mogą kierować się samą nazwą „karton”, uznając, że opakowanie powinno trafić do papieru. Tymczasem kartony po płynnej żywności składają się nie tylko z papieru, ale również z cienkich warstw polimerów i aluminium. Dlatego należy wyrzucać je do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.
Dodatkowe wątpliwości może budzić oznaczenie FSC Mix, spotykane na opakowaniach. Dotyczy ono pochodzenia celulozy, a nie przeznaczenia opakowania do odpadów zmieszanych. Warto też zgniatać kartony przed wyrzuceniem. Dzięki temu zajmują mniej miejsca w pojemnikach i workach.
Segregacja kartonów po płynnej żywności: Ponad 60 tys. ton opakowań rocznie
Według szacunków Fundacji ProKarton na polski rynek trafia rocznie około 62 tys. ton kartonów do płynnej żywności. Technologiczne możliwości recyklingu pozwalają zagospodarować wszystkie takie opakowania wprowadzane na rynek krajowy, choć w praktyce nie wszystkie są zbierane.
Kartony po mleku i sokach są opakowaniami recyklowalnymi, a ich przetwarzanie odbywa się w dwóch etapach. Najpierw trafiają do papierni, gdzie w procesie rozwłókniania oddzielana jest celuloza. Odzyskany papier może posłużyć do produkcji papieru z recyklingu. Pozostała frakcja, zawierająca polimery i aluminium, jest następnie przekazywana do kolejnego zakładu, gdzie powstaje granulat wykorzystywany m.in. do produkcji podkładów tarasowych i skrzynek.
Problem polega na tym, że polskie regulacje nie w pełni uwzględniają ten dwuetapowy proces. Jak wyjaśnia prezes Fundacji ProKarton, system pozwala potwierdzać poziom recyklingu na pierwszym etapie, ale nie uwzględnia w odpowiedni sposób dalszego przetwarzania polimerów i aluminium. W rezultacie, choć recykling faktycznie się odbywa, część odzyskanych materiałów nie jest zaliczana do oficjalnych jego poziomów. Sosnowski wskazuje, że potrzebne jest doprecyzowanie zasad, a rozwiązaniem może być również techniczne odblokowanie odpowiedniego kodu odpadu w systemie BDO.
Segregacja kartonów po płynnej żywności: Cele recyklingu znikną z przepisów?
Kolejnym problemem są planowane zmiany w przepisach dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Obecnie cele recyklingu określa się dla całej grupy opakowań wielomateriałowych, obejmującej zarówno kartony do płynnej żywności, jak i inne opakowania. Fundacja ProKarton od lat postuluje wyodrębnienie celów dla kartonów, aby można było precyzyjnie określać, ile takich opakowań jest zbieranych i poddawanych recyklingowi. Tymczasem w projekcie ustawy UC100, jak ocenia Sosnowski, proponowany kierunek zmian oznacza odejście od dotychczasowych celów dla frakcji wielomateriałowej.
– Wygląda na to, że będzie można w Polsce w ogóle nie zbierać kartonów po mleku, po sokach. Tak czytamy te regulacje, które w tej chwili leżą na stole – mówi prezes Fundacji ProKarton.
Jakie zmiany są potrzebne, by zwiększyć poziom zbiórki i recyklingu? Czy wystarczy poprawić przepisy i system ewidencji odpadów, skoro technologia już istnieje? I czy nowe unijne regulacje pomogą konsumentom prawidłowo segregować opakowania? Więcej w podcaście.
