by 
Znicze elektryczne i solarne to alternatywa dla tradycyjnych znanych od wielu lat zniczy lub parafinowych wkładów. W sezonie Wszystkich Świętych 2026 sprzedawcy zwracają uwagę na rosnące zainteresowanie rozwiązaniami solarnymi. Ich wpływ na środowisko zależy jednak między innymi od trwałości urządzenia i sposobu jego utylizacji.
Przed Wszystkimi Świętymi na cmentarzach pojawiają się nie tylko tradycyjne znicze z parafinowymi wkładami, lecz także lampiony LED i modele zasilane energią słoneczną. Te ostatnie są przedstawiane jako jedna z nowości sezonu. Ich zaletą jest możliwość wielokrotnego użytkowania bez regularnej wymiany wkładów.
Znicze LED i solarne – zalety i ograniczenia
Znicze LED i solarne mają kilka praktycznych zalet. Nie wymagają regularnego uzupełniania parafinowych wkładów, a modele wielokrotnego użytku mogą służyć przez kilka sezonów. Nie ma w nich otwartego płomienia, co ogranicza ryzyko przypadkowego zapalenia dekoracji lub pobliskich przedmiotów. W przypadku modeli solarnych dodatkową korzyścią jest możliwość ładowania akumulatora energią słoneczną, bez konieczności częstej wymiany baterii. Skuteczność ładowania zależy jednak od nasłonecznienia, pory roku i miejsca ustawienia lampionu.
Rozwiązania te mają również ograniczenia. Znicze LED zasilane bateriami wymagają ich okresowej wymiany, a akumulatory i elektronika mogą ulec awarii. Modele solarne są zależne od warunków pogodowych, a ich wydajność jesienią i zimą może być ograniczona. Zarówno jedne, jak i drugie zawierają zwykle plastik, metal, szkło oraz elementy elektroniczne, które po zakończeniu użytkowania trzeba odpowiednio zagospodarować. Nie każdy model pozwala też łatwo wymienić akumulator lub naprawić uszkodzoną część.
– Z perspektywy środowiskowej najważniejsze jest zatem nie tylko źródło zasilania, ale również trwałość produktu. Wielosezonowy, naprawialny znicz może ograniczyć ilość odpadów w porównaniu z często wymienianymi produktami jednorazowymi. Nie oznacza to jednak, że każdy znicz LED lub solarny będzie bardziej ekologiczny od tradycyjnego – pełna ocena wymaga uwzględnienia całego cyklu życia produktu, od produkcji po utylizację – mówi Anna Kamińska z Organizacji Odzysku Opakowań Rekopol.
Elektroodpady: problem, który rośnie
Według danych ONZ w 2023 r. na świecie powstało około 65 mln ton elektroodpadów. Formalnie recyklingiem objęto 15,5 mln ton, czyli około 24 proc. całkowitej masy.
Dużym problemem jest drobna elektronika (słuchawki, ładowarki itp.), do której zaliczają się także najnowsze cmentarne trendy, czyli znicze LED i solarne. Dane pokazują, że ilość zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego rośnie, a jego formalny recykling nie nadąża za tym tempem.
Co zrobić ze zużytym zniczem LED lub solarnym?
Znicze elektryczne zawierają elementy, które wymagają odpowiedniego zagospodarowania: elektronikę, źródła światła, baterie lub akumulatory. W zależności od konstrukcji mogą mieć również części szklane, plastikowe i metalowe.
– Po zakończeniu użytkowania nie należy wrzucać całego urządzenia do przypadkowego pojemnika na odpady zmieszane ani zakładać, że wszystkie jego elementy można wyrzucić do jednego pojemnika do segregacji. Zużyty znicz elektryczny należy przekazać do właściwego punktu zbiórki elektroodpadów, zgodnie z lokalnymi zasadami. Baterie i akumulatory można oddawać do przeznaczonych do tego punktów zbiórki – dodaje Anna Kamińska.
Jeśli na cmentarzu lub w naszej okolicy nie ma odpowiedniej infrastruktury, warto sprawdzić zasady przyjmowania takich odpadów w lokalnym PSZOK-u.
Czy znicz solarny jest bardziej ekologiczny?
Samo zasilanie energią słoneczną nie przesądza o wpływie produktu na środowisko. W porównaniu z jednorazowymi wkładami znicz wielokrotnego użytku może ograniczać ilość odpadów powstających przy kolejnych wymianach. Z drugiej strony jego produkcja wymaga wykorzystania określonych materiałów. Z kolei po zakończeniu eksploatacji trzeba odpowiednio zagospodarować elektronikę i akumulator.
Ocena środowiskowa zależy więc od całego cyklu życia produktu: sposobu produkcji, trwałości, możliwości naprawy, liczby sezonów użytkowania oraz dostępności recyklingu. W praktyce korzystniejszym wyborem może okazać się trwały znicz używany przez wiele lat niż urządzenie, które szybko się psuje i zostaje zastąpione nowym.
Rosnąca ilość elektroodpadów na świecie pokazuje, że odpowiedzialne korzystanie z urządzeń elektronicznych powinno obejmować również produkty sezonowe. Niezależnie od tego, czy wybieramy klasyczny lampion, znicz LED czy model solarny, warto zwracać uwagę na jakość wykonania, możliwość wielokrotnego używania i właściwą zbiórkę zużytego sprzętu.
