Textile Voice: głos w sprawie ROP dla tekstyliów w Polsce

Znowelizowana dyrektywa odpadowa zobowiązuje Polskę do wprowadzenia systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) dla tekstyliów. Decyzje, które zapadną teraz, przesądzą o kształcie rynku na lata. Dlatego Związek Pracodawców Cyrkularnego Sektora Tekstylnego Textile Voice przedstawia 7 postulatów do przyszłej ustawy. 

Branża postuluje, aby system był przede wszystkim oparty: 

  • na konkurencji między Organizacjami Odpowiedzialności Producenta (PRO), 
  • opłatach odpowiadających rzeczywistym kosztom i przejrzystym rozliczeniom wydatków oraz efektów środowiskowych,
  • na jednakowych zasadach dla wszystkich sprzedawców,
  • na realnym udziale firm w projektowaniu rozwiązań.

Zdaniem Textile Voice dobrze zaprojektowany ROP może przyspieszyć modernizację polskiej gospodarki:

  • rozwijać infrastrukturę cyrkularną,
  • przyciągać inwestycje w sortowanie i recykling,
  • tworzyć miejsca pracy,
  • wzmacniać konkurencyjność firm działających legalnie wobec podmiotów spoza UE.

Źle zaprojektowany stanie się kolejnym podatkiem sektorowym, który generuje koszty bez proporcjonalnych efektów środowiskowych, gospodarczych i społecznych.

7 kluczowych postulatów Textile Voice dotyczących ROP dla tekstyliów w Polsce to:

  1. Model rynkowy Organizacji Odpowiedzialności Producenta (PRO), nie scentralizowany system budżetowy. System ROP powinien opierać się na PRO działających na zasadach rynkowych. Producenci powinni zachowywać swobodę wyboru PRO – konkurencja między organizacjami generuje presję na efektywność kosztową i jakość usług. Część środków ROP powinna zasilać inwestycje w technologie cyrkularne: zrobotyzowane linie sortownicze oraz recykling tekstyliów do tekstyliów (T2T). Dobrowolne zbiórki prowadzone przez producentów powinny być zaliczane na poczet obowiązków ustawowych.
  2. Wkłady finansowe odzwierciedlające rzeczywiste koszty systemu. Artykuł 8a Dyrektywy 2008/98/WE (w brzmieniu po nowelizacji) jednoznacznie stanowi, że wkłady finansowe wnoszone przez producentów nie mogą przekraczać kosztów niezbędnych do świadczenia usług gospodarki odpadami w sposób efektywny kosztowo. Norma ta powinna zostać wprost odzwierciedlona w polskiej ustawie.
  3. Ekomodulacja oparta na obiektywnych, mierzalnych kryteriach.  Ekomodulacja – różnicowanie wysokości opłat ROP w zależności od wpływu produktu na środowisko – może być skutecznym instrumentem zmiany zachowań projektowych. Warunkiem jest oparcie jej na kryteriach przewidywalnych, mierzalnych i weryfikowalnych.
  4. Równe zasady dla wszystkich uczestników rynku, e-commerce i transparentność dalszych losów tekstyliów. System ROP, który nie obejmuje zagranicznych sprzedawców internetowych, jest systemem niesprawiedliwym i ekonomicznie nieracjonalnym. Podmioty zarejestrowane w Polsce — płacące podatki, przestrzegające prawa pracy, wdrażające strategie ESG — poniosą pełny koszt systemu, podczas gdy platformy azjatyckie, dostarczające miliony produktów do polskich konsumentów, będą go unikać.
  5. Synchronizacja z architekturą regulacyjną UE. Polska nie powinna implementować krajowych przepisów, które będą wymagać kosztownej nowelizacji w związku z Circular Economy Act lub aktami delegowanymi do ESPR. Zmuszałoby to firmy do podwójnej modyfikacji systemów IT, procesów logistycznych i struktury raportowej.
  6. Raportowanie fazowe, proporcjonalne do skali działalności, i inwestycje w technologie cyrkularne. Efektywność systemu zależy od jakości danych — ale obowiązki raportowe muszą być proporcjonalne do skali działalności przedsiębiorstw. Obowiązki sprawozdawcze powinny być w pełni zintegrowane z Cyfrowym Paszportem Produktu (DPP) — eliminuje to wielokrotne raportowanie tych samych danych. 
  7.  Synchronizacja z Circular Economy Act i stała Grupa Robocza przy MKiS. Polska nie powinna implementować krajowych przepisów, które po 12–18 miesiącach będą wymagały kosztownej nowelizacji w związku z Circular Economy Act lub aktami delegowanymi do ESPR. 

Dobrze zaprojektowany system ROP może stać się inwestycją w polską gospodarkę, a nie kolejnym obciążeniem dla przedsiębiorstw. Warunkiem jest, aby środki wnoszone przez producentów finansowały rozwój krajowej infrastruktury sortowania i recyklingu oraz wdrażanie nowych technologii cyrkularnych. Nasze postulaty wskazują, jak połączyć ambitne cele środowiskowe z efektywnością kosztową i stabilnością regulacyjną – mówi Ewa Janczukowicz-Cichosz, prezes zarządu Textile Voice.

Szczegółowe stanowisko Textile Voice dotyczące ROP dla tekstyliów można znaleźć tutaj.

Główna » Eko biznes » Zrównoważona moda » Textile Voice: głos w sprawie ROP dla tekstyliów w Polsce