by 
Produkcja z wykorzystaniem recyklatu jest bardziej wymagająca niż praca z surowcami pierwotnymi. Materiał pochodzący z odpadów może mieć różne właściwości, skład i poziom zanieczyszczenia. Dlatego jego ponowne wykorzystanie wymaga stałej kontroli jakości i odpowiedniego przygotowania.
Coraz więcej plastiku trafia do recyklingu
Skalę wyzwania pokazują dane Eurostatu. W 2023 roku na jednego mieszkańca Unii Europejskiej przypadało średnio 35,3 kg odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. Do recyklingu trafiło 14,8 kg, czyli 42,1 proc. W 2013 roku wskaźnik ten wynosił 38,2 proc.
Postęp jest więc widoczny, ale większość wytwarzanych odpadów z tworzyw sztucznych nadal nie jest poddawana recyklingowi.
Recyklat jest mniej przewidywalny
W przypadku surowców pierwotnych producent otrzymuje materiał o określonych i powtarzalnych parametrach. Recyklat może natomiast różnić się w zależności od źródła odpadu, jego składu czy stopnia zanieczyszczenia.
– W produkcji opartej na recyklacie nie możemy zakładać, że każda kolejna partia materiału będzie zachowywała się dokładnie tak samo jak poprzednia. Zmienność jest wpisana w ten proces i trzeba umieć nią zarządzać – mówi Maciej Słojewski, szef komunikacji w firmie Cedo.
Zanim materiał ponownie trafi do produkcji, przechodzi kolejne etapy. Są to m.in. sortowanie, rozdrabnianie, oczyszczanie i przetwarzanie. Każdy z nich wpływa na właściwości końcowego surowca.
Zebrany odpad nie zawsze można wykorzystać
Samo zebranie odpadu nie oznacza jeszcze, że będzie on nadawał się do recyklingu. Znaczenie ma m.in. skład strumienia odpadów, poziom zanieczyszczenia oraz możliwość rozdzielenia różnych rodzajów tworzyw.
Pokazuje to analiza Joint Research Centre Komisji Europejskiej dotycząca przepływów tworzyw sztucznych w UE-27. W 2022 roku prawidłowo zebrano 36,6 mln ton odpadów z tworzyw sztucznych, czyli 86 proc. całego strumienia. Jednak na końcu cyklu życia do recyklingu trafiło średnio 19,6 proc. odpadów.
Oznacza to, że między zebraniem odpadu a uzyskaniem wartościowego surowca wtórnego występują istotne straty materiałowe.
Recyklat coraz ważniejszy dla przemysłu
Na wykorzystanie recyklatu wpływają nie tylko możliwości technologiczne. Dla producentów znaczenie mają także jego cena, jakość, dostępność oraz stabilność dostaw.
Rosnące znaczenie ma również unijne rozporządzenie PPWR, stosowane od 12 sierpnia 2026 roku. Przepisy wprowadzają nowe wymagania dotyczące m.in. projektowania opakowań pod kątem recyklingu oraz wykorzystania materiałów pochodzących z recyklingu. Kolejne obowiązki, w tym minimalne poziomy zawartości recyklatu w wybranych opakowaniach z tworzyw sztucznych, będą wprowadzane etapowo.
Dla przemysłu oznacza to konieczność nie tylko zwiększania ilości odzyskiwanych materiałów, lecz także poprawy ich jakości. Recykling staje się więc procesem, w którym równie ważne jak zebranie odpadu jest uzyskanie z niego surowca o stabilnych parametrach, który można ponownie wykorzystać w produkcji.
