by 
1 lipca 2026 roku Polska objęła dwuletnie przewodnictwo w Komisji Helsińskiej (HELCOM). To organizacja odpowiedzialna za współpracę państw regionu na rzecz ochrony środowiska Morza Bałtyckiego.
Jednym z głównych priorytetów polskiego przewodnictwa będzie przyspieszenie realizacji Bałtyckiego Planu Działania (ang. BSAP, Baltic Sea Action Plan) – wspólnego programu państw regionu, którego celem jest poprawa stanu Morza Bałtyckiego, w tym ograniczenie eutrofizacji. Jednym z najważniejszych elementów planu jest dalsze ograniczanie dopływu biogenów do Morza Bałtyckiego (fosforu i azotu) odpowiedzialnych za eutrofizację.
Polskie Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało, że podczas przewodnictwa w latach 2026-2028 priorytetem będzie dalsze i silniejsze zaangażowanie interesariuszy w realizację BSAP. Pierwsza ocena wdrażania zaktualizowanego planu ma być przedmiotem spotkania ministerialnego HELCOM w Warszawie w listopadzie 2026 roku.
Od odpowiedzialności do możliwości
Ochrona Morza Bałtyckiego wymaga współpracy wszystkich państw jego zlewiska. Jednak skala dopływu biogenów z Polski sprawia, że działania podejmowane w naszym kraju mają szczególne znaczenie. Potrzebne są zarówno rozwiązania systemowe – skuteczniejsza gospodarka ściekowa, kontrola systemów indywidualnych, modernizacja infrastruktury – jak i działania w rolnictwie ograniczające straty nawozów oraz spływ fosforu i azotu do wód.
To właśnie takie podejście promuje Fundacja Race For The Baltic w projekie „Bałtyk zaczyna się na lądzie”. Jego pierwsza odsłona, kampania edukacyjna „Widzisz sinice?”, pokazuje związek między problemami obserwowanymi latem nad morzem a decyzjami podejmowanymi przez cały rok. Często setki kilometrów od wybrzeża.
Polska jest dziś jednym z najważniejszych miejsc, w których rozstrzyga się przyszłość Bałtyku. Oznacza to większą odpowiedzialność, ale również możliwość osiągnięcia największej zmiany. Choć skutki eutrofizacji najłatwiej dostrzec nad morzem, decyzje, które mogą zmienić jego przyszłość, zapadają przede wszystkim na lądzie.
