by 
W dyskusji o rozporządzeniu PPWR najczęściej pojawiają się takie zagadnienia jak recyklowalność opakowań, obowiązkowy udział recyklatu czy ograniczanie ilości odpadów. Znacznie mniej uwagi poświęca się deklaracji zgodności, która w praktyce stanie się jednym z podstawowych dokumentów potwierdzających, że opakowanie spełnia wymagania unijnych przepisów.
Dla producentów, importerów i części dystrybutorów oznacza to konieczność zbudowania nowych procesów zarządzania danymi, dokumentacją i współpracy z partnerami w całym łańcuchu dostaw.
Dokument oparty na danych, a nie deklaracjach
Deklaracja zgodności nie będzie jedynie formalnym oświadczeniem producenta. Musi zostać oparta na dokumentacji technicznej, wynikach badań oraz danych potwierdzających, że opakowanie spełnia wymagania rozporządzenia PPWR. Dotyczy to m.in. ograniczeń dotyczących substancji PFAS, limitów zawartości metali ciężkich – łączna zawartość ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego nie może przekraczać 100 ppm – a także wymagań związanych z identyfikowalnością opakowań. Przepisy przewidują również zakaz projektowania opakowań w sposób sztucznie zwiększający postrzeganą objętość produktu.
Zakres wymaganych informacji będzie zależał od rodzaju opakowania. W wielu przypadkach konieczne będzie przedstawienie wyników badań dotyczących bezpieczeństwa chemicznego, właściwości użytkowych, szczelności, odporności transportowej czy zawartości materiałów pochodzących z recyklingu. Jak podkreśla Stowarzyszenie Natureef, deklaracja zgodności będzie opierać się na udokumentowanej ocenie opakowania, a zakres wymaganych badań będzie stopniowo doprecyzowywany w aktach wykonawczych i normach zharmonizowanych.
Deklaracja zgodności: obowiązki obejmą cały łańcuch dostaw
Nowe przepisy różnicują obowiązki poszczególnych uczestników rynku. Za przygotowanie oceny zgodności i wystawienie deklaracji odpowiada wytwórca opakowania lub właściciel marki. Importer będzie musiał zweryfikować, czy producent spoza Unii Europejskiej prawidłowo przeprowadził ocenę zgodności oraz przechowywać dokumentację na potrzeby ewentualnych kontroli. Z kolei dystrybutorzy będą zobowiązani sprawdzić, czy deklaracja została sporządzona oraz czy podmiot wprowadzający opakowanie działa zgodnie z wymaganiami przepisów.
Oznacza to, że informacje potrzebne do przygotowania deklaracji będą musiały przepływać pomiędzy producentami surowców, dostawcami komponentów, producentami opakowań i firmami pakującymi produkty.
Jedna deklaracja dla całej rodziny opakowań
Aby ograniczyć obciążenia administracyjne, PPWR dopuszcza tworzenie tzw. rodzin opakowań. Jeżeli opakowania mają identyczną konstrukcję i skład materiałowy, możliwe będzie przygotowanie jednej deklaracji zgodności dla całej grupy produktów. Nie zwalnia to jednak przedsiębiorców z obowiązku posiadania pełnej dokumentacji technicznej, obejmującej m.in. specyfikacje materiałów, rysunki techniczne oraz wyniki badań laboratoryjnych.
Cyfryzacja compliance nabiera znaczenia
Rosnąca liczba obowiązków sprawia, że przedsiębiorcy coraz częściej sięgają po narzędzia wspierające zarządzanie zgodnością. Na rynku pojawiają się systemy umożliwiające gromadzenie danych od dostawców, kontrolę kompletności dokumentacji czy automatyczne przygotowywanie deklaracji zgodności.
Jednym z takich rozwiązań jest udostępniony przez RLG Polska bezpłatny generator deklaracji zgodności, oparty na wzorze określonym w załączniku VIII do PPWR. Narzędzie pozwala przygotowywać deklaracje dla pojedynczych opakowań lub całych rodzin produktów oraz generować gotowe dokumenty w formacie PDF. Eksperci podkreślają jednak, że nawet najbardziej zaawansowane systemy informatyczne nie przejmują odpowiedzialności za zgodność opakowania z przepisami. Ostatecznie to przedsiębiorca odpowiada za prawidłowość danych i kompletność dokumentacji.
Warto zadbać o dokumentację wcześniej
Choć nowe przepisy nie działają wstecz i opakowania wprowadzone do obrotu przed rozpoczęciem ich stosowania mogą pozostać w sprzedaży do wyczerpania zapasów, przedsiębiorcy planujący nowe wdrożenia powinni odpowiednio wcześniej przygotować dokumentację techniczną. Szczególne znaczenie ma to w przypadku produktów importowanych spoza Unii Europejskiej. Aby uniknąć problemów podczas kontroli, firmy powinny dysponować dokumentami potwierdzającymi moment wprowadzenia opakowania na rynek oraz kompletem danych wymaganych przez PPWR.
