Bałtyk potrzebuje 12 GW nowych mocy offshore. Polska jednym z liderów regionu

offshore

Na Morzu Bałtyckim działa obecnie około 2,8 GW mocy w morskich farmach wiatrowych, a kolejne 4,7 GW jest w budowie. Tymczasem ambicje ośmiu państw regionu zakładają osiągnięcie co najmniej 19,6 GW do 2030 r. Oznacza to, że do realizacji wspólnego celu brakuje około 12 GW. Jednym z najważniejszych rynków dla rozwoju morskiej energetyki wiatrowej pozostaje Polska, która uruchamia pierwszą farmę offshore i ma już około 5 GW projektów z decyzjami inwestycyjnymi.

Państwa regionu Morza Bałtyckiego od kilku lat budują polityczne podstawy współpracy przy rozwoju morskiej energetyki wiatrowej. W Deklaracji z Marienborga z 2022 r. osiem państw Unii Europejskiej zobowiązało się do osiągnięcia co najmniej 19,6 GW mocy offshore do 2030 r. Kolejnym krokiem była Deklaracja Wileńska z 2024 r., której założeniem było wzmocnienie niezależności energetycznej regionu i rozwój odnawialnych źródeł energii.

Realizacja tych planów pozostaje jednak wyzwaniem. Obecnie na Bałtyku pracuje około 2,8 GW mocy w morskich farmach wiatrowych, a następne 4,7 GW znajduje się w budowie. Do osiągnięcia celu na 2030 r. brakuje więc około 12 GW. Problemem jest również rozproszenie działań. Osiem państw rozwija osiem odrębnych portfeli projektów, co utrudnia planowanie inwestycji, rozwój zaplecza przemysłowego i koordynację łańcuchów dostaw.

– Bałtyk ma wszystko, żeby stać się – obok Morza Północnego – drugim filarem europejskiej morskiej energetyki wiatrowej: płytkie i spokojne wody, dobre warunki wietrzne oraz rosnący przemysł. Brakuje mu wspólnego planu realizacji – dziś osiem państw rozwija osiem odrębnych portfeli projektów, a inwestorzy i dostawcy nie wiedzą, gdzie i kiedy powstaną kolejne gigawaty – mówi Janusz Gajowiecki, prezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej.

Polska ma już około 5 GW projektów z decyzjami inwestycyjnymi

Polska należy do państw, które mogą odegrać istotną rolę w rozwoju bałtyckiego offshore. Krajowy sektor wchodzi w etap uruchamiania pierwszej morskiej farmy wiatrowej, a projekty posiadające decyzje inwestycyjne obejmują już około 5 GW mocy. Rozwój polskich inwestycji może mieć znaczenie nie tylko dla krajowego miksu energetycznego, ale również dla budowy regionalnego zaplecza przemysłowego. Przewidywalność harmonogramów kolejnych projektów jest istotna dla producentów komponentów, dostawców technologii, firm instalacyjnych i operatorów portów.

W tym kontekście szczególnie ważna jest ciągłość inwestycji. Bez odpowiednio dużego i przewidywalnego portfela projektów przedsiębiorstwa mogą mieć trudności z podejmowaniem decyzji o rozbudowie zakładów produkcyjnych i zwiększaniu mocy wytwórczych.

– Inwestorzy offshore na Bałtyku potrzebują przede wszystkim przewidywalności: jasnych harmonogramów aukcji, terminowych przyłączeń do sieci i dostępu do portów instalacyjnych. Tylko ciągły, realistyczny portfel projektów w całym regionie pozwoli dostawcom inwestować w nowe fabryki i obniżać koszty – podkreśla Sławomir Staszak, wiceprezes zarządu ORLEN ds. Energy.

Morze Północne mobilizuje inwestycje

Skala wyzwań stojących przed Bałtykiem staje się bardziej widoczna w zestawieniu z działaniami państw Morza Północnego. W styczniu 2026 r. podpisano w Hamburgu pakt inwestycyjny, którego celem jest zmobilizowanie blisko 1 bln euro na rozwój 300 GW mocy w morskiej energetyce wiatrowej do 2050 r.

Bałtyk potrzebuje podobnego podejścia do koordynacji inwestycji, choć niekoniecznie w formie konkurencyjnego programu wobec Morza Północnego. Chodzi przede wszystkim o stworzenie wspólnych ram, które pozwolą lepiej wykorzystywać potencjał poszczególnych państw i ograniczyć rywalizację o te same zasoby.

Jednym z problemów jest dostęp do statków instalacyjnych, portów i komponentów. Przy braku skoordynowanych harmonogramów poszczególne państwa mogą konkurować o ograniczone zasoby, zamiast rozwijać komplementarne specjalizacje przemysłowe.

Bezpieczeństwo infrastruktury coraz ważniejsze

Rozwój morskiej energetyki wiatrowej oznacza również wzrost znaczenia ochrony infrastruktury krytycznej. Dotyczy to nie tylko samych farm wiatrowych, ale również kabli energetycznych i telekomunikacyjnych przebiegających po dnie Bałtyku. Współpraca regionalna ma obejmować także cyberbezpieczeństwo, odporność infrastruktury oraz koordynację działań cywilnych i wojskowych.

– Istotne jest też bezpieczeństwo infrastruktury na morzu, w tym farm wiatrowych i kabli na dnie Bałtyku. Jeśli rozwiążemy te kwestie wspólnie, państwa regionu zbudują własny, konkurencyjny łańcuch dostaw, zamiast konkurować o te same statki, porty i komponenty – wskazuje Sławomir Staszak.

Ważnym elementem współpracy ma być również rozwój wspólnych standardów i komplementarnych klastrów przemysłowych. Poszczególne państwa mogłyby koncentrować się na wybranych obszarach łańcucha dostaw, wykorzystując istniejące kompetencje i możliwości produkcyjne.

W tym celu organizacje branżowe z regionu przygotowują porozumienie dotyczące współpracy przy Baltic Offshore Wind Industrial Strategy. Ma ono stworzyć podstawy do wspólnego określenia potencjału przemysłowego państw regionu oraz zidentyfikowania luk w łańcuchu dostaw.

Dla bałtyckiego offshore najbliższe lata będą więc ważne nie tylko ze względu na tempo budowy kolejnych farm wiatrowych. Równie istotne okażą się stabilność otoczenia inwestycyjnego, rozwój przemysłu i zdolność państw regionu do skoordynowania działań. Bez tego realizacja ambitnych celów na 2030 r. może okazać się trudna.

Główna » Zielona energia » Bałtyk potrzebuje 12 GW nowych mocy offshore. Polska jednym z liderów regionu