by 
„Do ostatniego oddechu” to opowieść o walce o prawo do oddychania czystym powietrzem, rozpisana na pięć kontynentów. Reportaż pokazuje lokalne społeczności zmagające się z zanieczyszczeniem powietrza: Kraków, Londyn, Santiago de Chile, Kalifornia, Lahore i RPA. Film pokazuje, jak obywatele, organizacje społeczne, a także choć nie zawsze – władze lokalne, jednoczą siły na rzecz zmiany.
Dokument Ewy Ewart „Do ostatniego oddechu” to historia nie tylko o smogu. Przede wszystkim o ludziach, których połączyła niezgoda na oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, ich determinacji i uporze. Autorka zabiera widza w podróż do miejsc na kilku kontynentach: Polska, Wielka Brytania, Chile, Stany Zjednoczone, Republika Południowej Afryki i Pakistan. Opowiedziane historie pokazują, że smog to problem, z którym można wygrać.
Podobne doświadczenia w odległych miastach
Uderzające i niepokojące jest podobieństwo filmowych ujęć Santiago De Chile, Lahore w Pakistanie czy Warszawy i Krakowa. Podobne są również doświadczenia ludzi skazanych na oddychanie smogiem. Niezależnie od kontynentu czy kraju, słyszymy identyczne zdania: wszyscy mówią o narażeniu zdrowia swoich dzieci i rodzin.
Ten film dobitnie pokazuje, że czyste powietrze jest czymś, od czego wszyscy zależymy. W naszym regionie zanieczyszczenie powietrza znacznie przekracza zalecane normy, a historie przedstawione w dokumencie ukazują bardzo realny, ludzki koszt bezczynności. Ale jest też nadzieja. Miasta już inwestują w czystszy transport, sieci ścieżek rowerowych, zarządzanie ruchem i infrastrukturę dla pojazdów elektrycznych. Trwała zmiana wymaga przywództwa ze strony instytucji, a jednocześnie codziennych wyborów ze strony obywateli – mówi Agnieszka Gajewska, partnerka i członkini zarządu ds. klientów i rynku w PwC CEE (od lipca 2026 nowa prezeska PwC CEE).
Ochrona czystego powietrza zaczyna się od świadomości i zrozumienia, zwłaszcza wśród najmłodszych pokoleń. Od 2018 roku PwC jest inicjatorem programu edukacyjnego „Wspieramy klimat – Biznes kontra Smog”, realizowanego we współpracy z organizacjami społecznymi. M.in. Polskim Alarmem Smogowym, UNEP/GRID-Warszawa, Stowarzyszeniem ASPIRE, a także ponad 40 firmami. Program ruszył w Krakowie, a obecnie ma zasięg ogólnopolski.
Po pierwsze edukacja
Poprzez bezpłatne, interaktywne warsztaty prowadzone przez przeszkolonych pracowników-wolontariuszy program pomaga dzieciom i młodzieży zrozumieć przyczyny i skutki zdrowotne smogu. Tłumaczy także czynniki napędzające zmiany klimatyczne oraz znaczenie ochrony zasobów wodnych. Na przestrzeni lat inicjatywa pokazała, jak współpraca biznesu, społeczeństwa obywatelskiego i społeczności lokalnych może pomóc w rozwiązywaniu problemu zanieczyszczenia powietrza u jego źródeł.
W samym Krakowie presja mieszkańców doprowadziła do wprowadzenia zakazu palenia węglem i drewnem. Przyniosło to spektakularną poprawę jakości powietrza. Liczba dni smogowych zmalała o ponad 100 – ze 127 w 2011 r. do 23 w 2024 r.
Opublikowane przez „The Guardian” wyliczenia Europejskiego Centrum Czystego Powietrza wskazują, że dzięki redukcji zanieczyszczeń udało się uniknąć około sześciu tysięcy przedwczesnych zgonów wśród mieszkańców miasta. Równie optymistyczne są wyniki badań zespołu prof. Ewy Czarnobilskiej. Dowodzą one bezpośredniego przełożenia poprawy jakości powietrza, wynikającej z likwidacji około 30 tysięcy starych pieców, na zdrowie najmłodszych. Odsetek krakowskich dzieci dotkniętych objawami astmy spadł w tym okresie z 22 proc. do 9 proc.
Tę walkę można wygrać
Jestem przekonany, że walkę ze smogiem można wygrać – mówi w filmie Andrzej Guła, lider Polskiego Alarmu Smogowego. – Tylko wymaga to dużo większej determinacji ze strony rządzących. Walkę ze smogiem wygramy, jeśli politycy uświadomią sobie, że stawką jest nasze zdrowie i życie.
Film powstał dzięki wsparciu: Clean Air Fund, PwC, BNP Paribas, TVN, Grupa Luxmed, Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej, Adamed, Jakubas Investment oraz Totalizator Sportowy.
Premiera filmu odbędzie się na kanale TVN24 w niedzielę, 29 marca, o godzinie 17:00.
