Raport POLSIF: Czy finansowanie obronności może być zrównoważone? Zarysowanie kluczowych wyzwań i przykłady dobrych praktyk

Przygotowany przez Sustainable Investment Forum Poland (POLSIF) raport analizuje możliwość finansowania sektora obronnego w kontekście zobowiązań banków w obszarze zrównoważonego rozwoju. Odpowiada m.in. na pytanie: jakie powinno być miejsce przemysłu obronnego w ramach polityk ESG banków? Stanowi także analizę aktualnych regulacji. Opisuje praktyki rynkowe sektorów obronnego i finansowego. 

Premiera raportu pt. „Czy finansowanie obronności może być zrównoważone? Zarysowanie kluczowych wyzwań i przykłady dobrych praktyk” odbyła się 17 września 2026 r. podczas POLSIF Sustainable Finance Forum 2026. To pierwsza i jedyna na rynku tak kompleksowa publikacja dotycząca kwestii finansowania obronności w kontekście kwestii zrównoważonego rozwoju.

Większość banków zajmuje się obecnie finansowaniem obronności. Ekspertki i eksperci z naszej grupy roboczej zmierzyli się z wątpliwościami dotyczącymi stosowania standardów zrównoważonego finansowania do sektora obronnego. Punktem wyjścia było m.in. podejście, że sektor obronny należy traktować wyjątkowo oraz że bezpieczeństwo jako pozytywny wpływ społeczny przykrywa potencjalne negatywne wpływy związane z działaniami wojennymi czy produkcją uzbrojenia. Efektem tych prac jest kompleksowe opracowanie pokazujące, jak sektor bankowy może analizować możliwość finansowania obronności w kontekście ESG. Jest to rodzaj wsparcia koleżanek i kolegów z bankowości w ich codziennej pracy. Ale raport będzie też pomocny przedsiębiorstwom z sektora obronnego – dzięki niemu zrozumieją oczekiwania banków – podkreślają Marta Noran i Piotr Kowalik z POLSIF.

Raport opisuje:

• ramy regulacyjne i prawne finansowania sektora obronnego;
• perspektywę biznesową i możliwości finansowania branży;
• pozytywne i negatywne oddziaływania sektora obronnego w wymiarze ESG;
• ryzyka ESG i ich wpływ na ryzyko finansowe instytucji;
• proces należytej staranności i narzędzia pozwalające odpowiedzialnie zarządzać wpływem finansowania.

Z analizy wynika, że międzynarodowe standardy i unijne regulacje zrównoważonego finansowania można zastosować w określonych warunkach do strukturyzowania kredytów dla sektora obronnego. Z kolei odpowiednio zaprojektowane ramy finansowania mogą wspierać zarówno cele bezpieczeństwa, jak i cele zrównoważonego rozwoju.

Zbroimy się nie tylko przeciwko komuś, ale przede wszystkim w obronie czegoś. Tym czymś są nasze wartości, takie jak wolność, suwerenność, demokracja, sprawiedliwość i solidarność społeczna oraz bezpieczne i zdrowe miejsce do godnego życia. Pokój nie jest jedynie brakiem wojny, lecz przede wszystkim stanem, w którym możemy te wartości realizować. W raporcie eksperci POLSIF wykazali, że finansowanie sektora obronnego nie wymaga kompromisu i poświęcania naszych fundamentalnych wartości. Nie tylko możemy je realizować, ale przede wszystkim mamy taką powinność. A instrumenty finansowania zrównoważonego są odpowiednim do tego narzędziem – podsumowuje Robert Sroka, wiceprezes POLSIF.

800 mld euro na obronność do 2030 r.

Zapewnienie bezpieczeństwa i budowa zdolności obronnych zyskały strategiczne znaczenie. Kluczowym kamieniem milowym był ogłoszony w 2025 roku przez Komisję Europejską plan ReArm Europe, później określanego jako Readiness 2030. Jego celem jest mobilizacja ponad 800 mld euro dodatkowych wydatków na obronność (wobec 171 mld euro w 2014 r.). Rozbudowa zakładów, zwiększenie zapasów, finansowanie badań, modernizacja infrastruktury czy rozwój nowych technologii wymagają kredytów, gwarancji, ubezpieczeń, emisji obligacji i kapitału inwestycyjnego.

Ta zmiana następuje w chwili, gdy nie zniknęło żadne z wyzwań, które doprowadziły do rozwoju zrównoważonych finansów – czytamy w raporcie.

Rosnące temperatury, niedobory wody, ekstremalne zjawiska pogodowe czy degradacja ekosystemów i napięcia społeczne nadal wpływają na gospodarkę i społeczeństwo. Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu podkreśla, że każdy wzrost globalnej temperatury nasila zagrożenia. Z kolei opóźnianie działań zwiększa koszty i ryzyko strat. Pojawiają się zatem kluczowe pytania: jak budować bezpieczeństwo i zdolności obronne zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju? Czy finansowanie obronności może być zrównoważone i w jakich przypadkach?

Komisja Europejska podkreśla, że przemysł obronny może wnosić wkład w bezpieczeństwo, odporność i realizację celu 16. Agendy 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju, dotyczącego pokoju, sprawiedliwości i silnych instytucji.

Raport przygotowali eksperci i ekspertki Stowarzyszenia POLSIF. Będzie dostępny od 21 września.