by 
Polacy nadal wspierają transformację energetyczną i cele klimatyczne Unii Europejskiej, jednak coraz częściej oceniają je przez pryzmat kosztów oraz bezpieczeństwa dostaw energii. Wyniki badania European Survey 2026 pokazują, że społeczna akceptacja dla zmian utrzymuje się, ale nie ma już charakteru bezwarunkowego. O powodzeniu transformacji mogą zdecydować lokalne korzyści, przewidywalne rachunki i stabilność systemu energetycznego.
Badanie European Survey 2026, przeprowadzone przez Fundację E.ON i instytut Civey w jedenastu krajach Europy, wskazuje, że mieszkańcy Europy nadal dostrzegają potrzebę działań na rzecz klimatu. Jednocześnie coraz większe znaczenie przypisują bezpieczeństwu energetycznemu oraz wpływowi transformacji na koszty życia.
W Polsce 72 proc. respondentów uważa, że transformacja energetyczna może wspierać długoterminowy dobrobyt kraju. Z kolei 63 proc. pozytywnie ocenia cel osiągnięcia neutralności klimatycznej przez Unię Europejską do 2050 r.
Według autorów badania oznacza to, że Polacy nie kwestionują kierunku zmian, ale oczekują bardziej pragmatycznego podejścia do ich realizacji.
– Wyniki badania pokazują, że Polska przechodzi dziś warunkową transformację energetyczną. Polacy nie odrzucają jej, ale oczekują, że będzie prowadzona w sposób odpowiedzialny – ocenia Andrzej Modzelewski, prezes E.ON Polska i Fundacji E.ON w Polsce.
Rosną obawy o koszty energii
Jednym z najciekawszych wniosków płynących z badania jest rosnące znaczenie kwestii ekonomicznych. Respondenci coraz częściej oceniają działania klimatyczne przez pryzmat ich wpływu na domowe budżety. Poczucie bezpieczeństwa dostaw energii w Polsce spadło z 56 proc. do 52 proc. Jednocześnie 56 proc. ankietowanych sprzeciwia się opłatom za emisję CO2. To najniższy poziom akceptacji dla tego rozwiązania spośród wszystkich badanych państw. Jednocześnie ponad połowa respondentów deklaruje gotowość do zaakceptowania wyższych kosztów energii, jeśli przełożą się one na większą stabilność i bezpieczeństwo dostaw.
Największe poparcie dla lokalnych inwestycji
Badanie pokazuje również, że największą akceptację społeczną zyskują działania, których efekty mieszkańcy mogą dostrzec bezpośrednio w swoim otoczeniu. Największe poparcie uzyskała rozbudowa infrastruktury rowerowej, którą wskazało 63 proc. respondentów. Pozytywnie oceniane są również farmy fotowoltaiczne (53 proc.) oraz elektrownie wiatrowe (47 proc.). Wyniki sugerują, że społeczne poparcie dla transformacji rośnie tam, gdzie inwestycje przynoszą widoczne korzyści dla mieszkańców, poprawiają komfort życia lub wzmacniają lokalne bezpieczeństwo energetyczne.
Zmiana podejścia do miksu energetycznego
Interesująco prezentują się także odpowiedzi dotyczące przyszłego miksu energetycznego Polski. Energia jądrowa, która rok wcześniej była najczęściej wskazywanym źródłem energii przyszłości, straciła część poparcia. Odsetek wskazań spadł z 37 proc. do 25 proc. Jednocześnie wzrosło znaczenie energii słonecznej i wiatrowej. Może to świadczyć o rosnącym przekonaniu, że odnawialne źródła energii będą odgrywać coraz większą rolę w krajowym systemie energetycznym.
Widoczne pierwsze oznaki zmęczenia transformacją
Autorzy badania zwracają uwagę również na spadek gotowości do podejmowania indywidualnych działań związanych z ochroną klimatu. Choć 72 proc. Polaków uważa, że może osobiście przyczyniać się do ograniczania skutków zmian klimatu, maleje liczba osób podejmujących działania wiążące się z dodatkowymi kosztami. Odsetek respondentów kupujących odzież z drugiego obiegu spadł z 50 proc. do 43 proc., a produkty ekologiczne wybiera obecnie 42 proc. badanych. Podobną zależność widać w obszarze transportu. Polska należy do państw silnie popierających rozwój infrastruktury rowerowej, jednak wykorzystanie zelektryfikowanych środków transportu pozostaje jednym z najniższych w Europie i wynosi około 5–6 proc.
Akceptacja zależy od korzyści
Wyniki European Survey 2026 wpisują się w szerszy europejski trend. Mieszkańcy państw UE nadal popierają działania na rzecz klimatu, jednak coraz częściej oczekują, że będą one prowadzone w sposób przewidywalny finansowo i zapewnią wymierne korzyści. Z badania wynika, że o tempie transformacji energetycznej w najbliższych latach mogą decydować przede wszystkim trzy czynniki: bezpieczeństwo energetyczne, stabilność kosztów oraz lokalne korzyści wynikające z inwestycji. To właśnie one będą w coraz większym stopniu kształtować społeczną akceptację dla zmian zachodzących w sektorze energii.
