by 
Komisja Europejska pracuje nad aktami delegowanymi do rozporządzenia PPWR, które mają doprecyzować zasady ponownego użycia opakowań. W przypadku opakowań transportowych, a zwłaszcza folii stretch i taśm spinających, proponowane rozwiązania budzą jednak poważne wątpliwości.
Konfederacja Lewiatan zwraca uwagę, że choć Komisja zaproponowała częściowe wyłączenia z obowiązków reuse, to w praktyce problem nie został rozwiązany. Folia stretch nadal pozostaje objęta celami ponownego użycia wynikającymi z art. 29 PPWR.
– To krok w dobrą stronę, ale tylko częściowy. Wielorazowość nie zawsze oznacza realną korzyść dla środowiska – podkreśla Piotr Mazurek z Konfederacji Lewiatan, ekspert ds. gospodarki obiegu zamkniętego.
Problem ostatniej mili
Projekt aktu delegowanego przewiduje zwolnienia głównie dla zamkniętych obiegów logistycznych, czyli sytuacji, w których opakowania krążą wewnątrz jednego systemu. Jednocześnie pozostawia obowiązki reuse w odniesieniu do dostaw do klienta końcowego. Zdaniem Lewiatana takie podejście jest niespójne. To właśnie na ostatnim etapie łańcucha dostaw – przy dostawach detalicznych i bezpośrednich – wymuszanie systemów wielorazowych dla folii stretch jest najbardziej problematyczne, kosztowne i trudne do wdrożenia.
Dodatkowym wyzwaniem jest brak jasnych zasad liczenia poziomów ponownego użycia. Komisja Europejska nie wskazała, czy cele reuse mają być obliczane na podstawie masy samej folii, czy całej jednostki transportowej, obejmującej paletę, karton i zabezpieczenie. Brak takiej metodologii oznacza niepewność prawną. Firmy nie wiedzą, jak będą rozliczane z realizacji celów, ani jakie inwestycje będą rzeczywiście wymagane. To utrudnia planowanie i ocenę wykonalności nowych obowiązków.
Ekonomia kontra ekologia
Przedsiębiorcy zwracają również uwagę na pominięcie argumentów środowiskowych.
+ Komisja opiera projekt aktu delegowanego głównie na przesłankach ekonomicznych, mimo że dostępne są analizy cyklu życia, które pokazują, że w przypadku folii stretch i taśm PET systemy jednorazowe często wypadają lepiej środowiskowo niż wielorazowe – wyjaśnia Piotr Mazurek
Wynika to m.in. z konieczności dodatkowego transportu, czyszczenia i logistyki zwrotnej. W efekcie systemy reuse mogą prowadzić do wzrostu emisji i większego zużycia zasobów, zamiast do ich ograniczenia. Problemy te szczególnie wyraźnie widać w usługach home delivery. Kurierzy nie mają możliwości odzyskiwania opakowań wielorazowych przy dostawie, a ich późniejszy zwrot oznacza dodatkowe przejazdy i zwiększony ruch pojazdów w miastach.
Do tego dochodzą ograniczenia przestrzenne. Wielorazowe systemy zabezpieczania ładunków zajmują więcej miejsca w pojazdach dostawczych, co zmniejsza ich efektywność i zmusza firmy do wysyłania na trasy większej liczby aut. Lewiatan podkreśla także znaczenie bezpieczeństwa żywności. W logistyce detalicznej, zwłaszcza przy dostawach niejednorodnych ładunków, folia stretch jest jedynym rozwiązaniem zapewniającym stabilność i ochronę produktów.
Alternatywne systemy wielokrotnego użytku nie gwarantują porównywalnego poziomu zabezpieczenia. Ich stosowanie zwiększa ryzyko uszkodzeń, zanieczyszczeń i strat towarowych, co w sektorze spożywczym może prowadzić do marnowania żywności. Zdaniem Konfederacji Lewiatan właściwym kierunkiem regulacyjnym jest pełne, formatowe wyłączenie folii stretch i taśm spinających z celów reuse w art. 29 PPWR, a nie jedynie częściowe zwolnienia operacyjne.
– Cyrkularność surowców i efektywna logistyka są kluczowe, ale reuse nie powinno być celem samym w sobie. W przypadku folii stretch wielorazowość nie zawsze jest rozwiązaniem – podsumowuje Piotr Mazurek.
