by 
Choć austriacki system kaucyjny działa dopiero od początku 2025 roku, już teraz widać, że został bardzo dobrze przyjęty przez społeczeństwo. Wysoki poziom zwrotów, szeroka dostępność recyklomatów i silne poparcie społeczne pozwalają Austrii realizować ambitne cele środowiskowe i wyznaczać standardy dla innych krajów. To ważna wskazówka również dla Polski, która uruchomi swój system 1 października tego roku.
Podobnie jak w Austrii, także w Polsce przewidziano okres przejściowy. Butelki objęte kaucją będą wprowadzane do obrotu etapami, a pierwsze miesiące działania systemu staną się czasem dostosowania dla producentów, sprzedawców i konsumentów.
Cel: wysoki poziom zbiórki
W Austrii założono stopniowe osiąganie poziomów zbiórki określonych w unijnym prawie. W pierwszym roku system ma zebrać 80 proc. opakowań, a do 2027 roku osiągnąć 90 proc. To ambitniejsze cele niż wymagane przez dyrektywę odpadową. Zakłada ona selektywną zbiórkę co najmniej 77 proc. butelek plastikowych do 2025 roku i 90 proc. do 2029 roku. Po sześciu miesiącach działania systemu do obrotu trafiło ok. 880 mln opakowań z kaucją. Do 30 czerwca 2025 roku zwrócono już 357 mln sztuk – wynika z danych operatora Recycling Pfand Österreich. Dzięki wzrastającej liczbie zwrotów, osiągnięcie zakładanego poziomu 80 proc. zbiórki do końca roku jest realne.
Dane te potwierdza firma TOMRA Collection Austria. Wg niej liczba oddawanych opakowań rośnie z miesiąca na miesiąc. Od maja do czerwca 2025 roku wzrosła aż o 82 proc. Wszystko wskazuje na to, że Austria zrealizuje unijne cele szybciej, niż przewidują przepisy. To dobra wskazówka także dla Polski, gdzie badania pokazują, że system kaucyjny cieszy się poparciem od 80 do 90 proc. konsumentów.
Konsumenci kluczowym ogniwem
Badanie Recycling Pfand Österreich pokazuje, że system kaucyjny ma w Austrii silne wsparcie społeczne. Popiera go 75 proc. obywateli, a 80 proc. deklaruje, że wie, jak z niego korzystać. Dziewięciu na dziesięciu konsumentów potrafi rozpoznać produkty objęte kaucją po oznaczeniu. Aż 70 proc. badanych uważa, że największą korzyścią z działania systemu jest czyste środowisko, ograniczenie odpadów w spalarniach oraz rozwój gospodarki obiegu zamkniętego. Duże znaczenie miała kampania edukacyjna prowadzona od marca 2025 roku. Dziś w Austrii działa już blisko 6200 recyklomatów, co jest jednym z najwyższych zagęszczeń w Europie. Aż 98 proc. opakowań zwracanych jest właśnie w sklepach za pośrednictwem automatów.
Zamknięty obieg w praktyce
Austria opiera recykling na zasadzie „butelka na butelkę” i „puszka na puszkę”. Zebrane opakowania po napojach trafiają z powrotem do producentów. Służą do produkcji nowych butelek i puszek przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Dzięki temu plastik i aluminium mogą być wielokrotnie używane w obiegu zamkniętym, nie tracąc swoich właściwości.
Austria jest 18. państwem UE, które wprowadziło system kaucyjny na opakowania jednorazowe. Już po pół roku jego funkcjonowania widać, że może stać się wzorem dla innych krajów.
