Gastronomia na drodze do gospodarki obiegu zamkniętego

recykling opakowań gastronomicznych

Pierwszą w Europie linię do recyklingu papierowych opakowań gastronomicznych uruchomiła w Toruniu firma Miklan Ryza. Jej wydajność to aktualnie ok. 12 000 ton rocznie wielomateriałowych odpadów. W najbliższej przyszłości wzrośnie ona do około 40 000 ton rocznie. Recykler na razie korzysta z odpadów pochodzących z sieci gastronomicznych i galerii handlowych. Trwają jednak prace nad wykorzystaniem surowca znajdującego się w strumieniu odpadów komunalnych.

Jednak to wymaga wielopoziomowej współpracy i zaangażowania zarówno firm z obszaru gospodarki odpadami, jak i samorządów, a w szczególności społeczeństwa. Zatem wprowadzenie realnych zmian w postępowaniu z odpadami bez konsumentów się nie uda. To jest proces już rozpoczęty, ale o efektach w tym zakresie jeszcze za wcześnie mówić szerzej.

Stosowane w gastronomii opakowania wielomateriałowe są jednym z odpadów, który w segregacji sprawia najwięcej problemów. Do złudzenia przypominają papier, jednak zawierają plastik. Dodatkowo zabrudzone są czasami, głównie tłuszczami odzwierzęcymi, czasami roślinnymi. Nic dziwnego, że ich odpowiednie segregowanie stanowi wyzwanie. Tymczasem technologie recyklingowe pozwalają na całkowite ich przetworzenie. W procesie recyklingu z takich materiałów otrzymamy np. papierowe ręczniki, kartonowe wytłoczki do trzymania napojów czy papier toaletowy.

Recykling opakowań gastronomicznych: najpierw pulpa, potem materiały higieniczne

Cały proces jest stosunkowo prosty. Wyselekcjonowane odpady poddaje się rozwłóknieniu. Powstała masa przeciskana jest przez kilkumilimetrowe sita, dzięki czemu można pozbyć się ewentualnych zanieczyszczeń. Otrzymana w ten sposób pulpa makulaturowa jest dezynfekowana, a następnie osuszana. Po tym procesie trafia do urządzenia produkującego materiały higieniczne.

Obecnie wykorzystujemy ok. 60 proc. naszych mocy przetwórczych. Dzięki kontraktowi z jedną z dużych sieci HoReCa możemy z kubków po napojach, czy papierowych opakowań po kanapkach wytwarzać produkty służące do utrzymania higieny. Są to ręczniki papierowe do łazienek, ręczniki kuchenne, serwetki czy papier toaletowy. Niedawno uruchomiliśmy też linię do produkcji wytłoczek z masy papierowej stosowanych np. w gastronomi czy jako opakowania zbiorcze do doniczek — mówi Michał Michalski prezes firmy Miklan-Ryza.

Jednak zastosowań produktów z masy makulaturowej może być znacznie więcej. Coraz częściej zastępują one styropian, jako wypełnienie w opakowaniach produktów AGD, RTV czy małej elektroniki. Toruńska linia ma certyfikaty ISO 9001, ISO 14001, FSSC 22000, EURO EKO, PZH, FSC

Instalacja obecnie bazuje na odpadach ze strumienia przemysłowego, pozyskiwanych głównie z gastronomii, obiektów handlowych czy centrów rozrywki. Jednak trwają pracę nad dywersyfikacją źródeł surowca. Obecnie instalacja może przerobić  12 000 ton rocznie opakowań. Nadal jednak wykorzystywana jest w ok. 60 proc.

Intensywnie pracujemy nad dodatkowymi źródłami pozyskania surowca. Znaczne jego pokłady tkwią w strumieniu komunalnym — mówi Konrad Nowakowski, prezes Polskiej Izby Odzysku i Recyklingu Opakowań.

To właśnie PIOiRO odpowiada za dostarczanie odpadów na potrzeby recyklera. 

Mam nadzieję, że wkrótce uda nam się uruchomić pilotażowy program z jedną z gmin. Będzie on polegał na wysortowywaniu tego typu opakowań ze strumienia komunalnego i poddawaniu ich recyklingowi. Liczę, że dzięki temu uda się zwiększyć skalę prowadzonych działań i szerzej wprowadzić rozwiązania GOZ – dodaje Nowakowski.

Trudno konkurować z miejskimi spalarniami

Pewną trudność może stanowić fakt, że tego typu opakowania znajdują się w kilku strumieniach. Dyrektywa Single Use Plastic wprowadziła wprawdzie oznaczenia informujące o zawartości plastiku w danym opakowaniu (piktogram z żółwiem), jednak nie podniosło to znacząco jakości selektywnej zbiórki. Dodatkowym problemem, jest to, że część gmin traktuje tego rodzaju opakowania jako doskonałe paliwo dla instalacji termicznego przetwarzania odpadów. 

Realizując idę gospodarki obiegu zamkniętego, powinniśmy dać zdecydowane pierwszeństwo recyklingowi. Szczególnie w sytuacji, w której otrzymujemy pełnowartościowy produkt, z którego mogą korzystać miliony konsumentów w życiu codziennym. Instalacje termicznego przekształcania odpadów są ważnym elementem gospodarki komunalnej, ale nie powinny zużywać surowca, który może być zagospodarowywany w inny sposób. Dajmy szansę krajowym instalacjom recyklingu opakowań wielomateriałowych do skalowania swojej działalności co nam umożliwi wielokrotne wykorzystanie surowców zawartych w tych zasobach w stosunku do jednorazowego spalenia — komentuje Nowakowski.