by 
Co trzeci Polak nie pije już wody butelkowanej. Choć 23 proc. ograniczyło spożycie mięsa oraz produktów mlecznych to 29 proc. deklaruje, że nigdy nie planuje całkowitej rezygnacji ze spożywania tego typu jedzenia. Z kolei 24 proc. nie kupuje paczkowanej żywności, a 38 proc. zaprzestało zamawiania do domu artykułów, które są dostępne w sklepach.
Aż 91 proc. ankietowanych podczas robienia zakupów korzysta z własnych toreb. Niemal tyle samo (93 proc.) stara się oszczędzać wodę i nie marnować jedzenia (92 proc.). Niewiele mniej (84 proc.) chce ograniczyć emisję zanieczyszczeń, a 86 proc. poddaje produkty recyclingowi lub wykorzystuje je ponownie. Z kolei 78 proc. stara się raczej naprawiać sprzęty domowego użytku niż wymieniać je na nowe.
Takie wnioski płyną z badania EY Future Consumer Index 2023. Przeprowadzono je w Polsce w marcu 2023 r. na próbie 1 tys. osób w wieku 18-65 lat. W skali globalnej badanie to uwzględnia opinie 21 tysięcy konsumentów z 27 krajów.
Paradoksalnie ogromny wzrost zainteresowania kwestiami związanymi ze zrównoważonym rozwojem został wymuszony w dużej mierze przez oszczędności spowodowane rosnącymi od dawna cenami niemal wszystkich produktów i usług. Tegoroczne badanie najdobitniej ze wszystkich w jego historii obrazuje, że gros konsumentów z jednej strony deklaruje, że dbałość o środowisko naturalne jest ich priorytetem, z drugiej jednak w znikomym stopniu przekłada się to na ich zachowania zakupowe w praktyce. Ludzie niezmiennie nie chcą po prostu płacić więcej za produkty przyjazne środowisku chyba, że wiąże się to z możliwością zaoszczędzenia wydawanych przez nich pieniędzy – mówi Jarosław Wajer, Partner EY Polska, Lider Działu Energetyki w regionie CESA.
Deklaracje odmienne niż rzeczywistość
Z cyklicznego badania EY wynika, że nie tylko w czasach spowolnienia gospodarczego cena jest kluczowym kryterium zakupu. Względy środowiskowe i etyczne w momencie decyzji zakupowej schodzą na dalszy plan. Ponad połowa respondentów (60 proc) jest skłonna – co prawda – zapłacić więcej za produkt, jeśli został on wytworzony w bardziej zrównoważony sposób, ale 47 proc. tylko czasami podejmuje decyzje o zakupie w oparciu o wpływ produktu lub usługi na środowisko naturalne. Niewiele mniej (44 proc.) – z kolei – czyni tak z powodu znanych im etycznych zachowań producentów lub usługodawców.
Prośrodowiskowe zachowania konsumentów: ekologicznie znaczy drogo
Zdecydowana większość (82 proc.) respondentów uważa, że zakupy realizowane zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju kosztują zbyt wiele. 65 proc. deklaruje, że zniechęca to do nabywania tego typu produktów lub usług. 80 proc. przyznaje wprost, że podejmuje działania na rzecz środowiska głównie, gdy pozwalają im one zaoszczędzić pieniądze. Aż 86 proc. deklaruje z kolei, że w przyszłości zwróci większą uwagę na stosunek jakości do ceny. W tym samym jednak czasie, aż 83 proc. ankietowanych chce zwracać większą uwagę na wpływ społeczny tego co konsumuje. 68 proc. utrzymuje, że zrównoważone zakupy i zachowanie to główna zasada, którą kierują się w codziennym życiu. Podobny dysonans powstaje, gdy weźmiemy pod uwagę czynniki zniechęcające konsumentów do zakupu produktów zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju. Są nimi głównie niska jakość i wysoka cena. Tak wskazuje odpowiednio po 65 proc. respondentów.
Kwestie zrównoważonego rozwoju obejmują też sposób w jaki się przemieszczamy. Prawie połowa uczestników badania (45 proc.) zrezygnowała z krótkich podróży samochodami. 18 proc. z nich zadeklarowało, że zamierza tak uczynić w najbliższych trzech latach podczas, gdy co dziesiąty ma to w planach w dłuższej perspektywie czasu. 13 proc. ankietowanych w ogóle nie zamierza nigdy podejmować takiego działania. Tylko 6 proc. respondentów zastąpiło tradycyjny samochód pojazdem napędzanym energią odnawialną. Jednak prawie połowa (47 proc.) chce tak zrobić w następnych latach. Z kolei 16 proc. nie ma w ogóle takich planów.
Presja konsumentów wpływa na producentów
Ewolucja następująca w podejściu klientów do kupowania produktów i usług powoduje, że przedsiębiorcy poddawani są konsumenckiej presji związanej z koniecznością dostosowania się do nowych trendów poprzez zmianę swoich strategii i modeli biznesowych. Z badania EY wynika, że 86 proc. nabywców oczekuje, że firmy będą liderem zmian zapewnianiającym zrównoważoną przyszłość. Tyle samo (85 proc.) twierdzi, iż wytwórcy muszą zapewnić, że ich dostawcy spełniają wysokie standardy w zakresie praktyk społecznych i środowiskowych.
Prośrodowiskowe zachowania konsumentów: presja ma sens
Jednocześnie jednak, aż 60 proc. wierzy wciąż, że produkty zostałyby zakazane, gdyby ich wpływ był negatywny dla środowiska naturalnego lub funkcjonowania społeczeństwa. 71 proc. respondentów uważa natomiast, że to konsumenci powinni stosować presję na firmy, aby wymóc osiąganie lepszych rezultatów w tym zakresie. Ponad połowa (55 proc.) z nich nie zawsze ufa bowiem – pod tym względem – firmom i konkretnym markom. Niewiele mniej (45 proc.) jest zdezorientowana deklaracjami przedsiębiorców na ten temat. Natomiast aż 82 proc. potrzebuje więcej informacji, które pomogą dokonywać bardziej zrównoważonych wyborów.
