by 
Wysokie ceny energii coraz mocniej wpływają na konkurencyjność polskiego przemysłu. Dla wielu energochłonnych branż koszty energii stały się jednym z najważniejszych czynników decydujących o możliwościach rozwoju, utrzymaniu produkcji i lokalizacji nowych inwestycji. Odpowiedzią na ten problem ma być zaprezentowana przez Fundację RE-Source Poland Hub koncepcja „Mechanizmu Korelacji dla Przemysłu Energochłonnego”.
Proponowane rozwiązanie zakłada ścisłe powiązanie rozwoju nowych źródeł odnawialnych z potrzebami odbiorców przemysłowych. Oparte na długoterminowych kontraktach cPPA ma umożliwić przedsiębiorstwom dostęp do tańszej, zielonej i przewidywalnej cenowo energii, a inwestorom OZE zapewnić stabilne warunki do realizacji nowych projektów.
Przemysł potrzebuje stabilnych cen energii
Branże energochłonne, takie jak hutnictwo, przemysł chemiczny, cementowy, szklarski czy papierniczy, od lat wskazują koszty energii jako jedną z głównych barier utrzymania konkurencyjności na rynkach międzynarodowych.
Dla przemysłu problemem nie jest już wyłącznie dostęp do energii, ale przede wszystkim jej cena i przewidywalność kosztów w kolejnych latach. W kontraktach terminowych na dostawy energii Polska pozostaje jednym z droższych rynków w Europie, co zwiększa presję na przedsiębiorstwa energochłonne.
Autorzy koncepcji przekonują, że odpowiedzią nie powinno być wyłącznie doraźne wsparcie z budżetu państwa, ale stworzenie mechanizmu, który wykorzysta potencjał rynku i nowych inwestycji OZE.
Jednocześnie odnawialne źródła energii należą obecnie do najtańszych technologii wytwarzania energii elektrycznej. Mimo tego w Polsce nadal brakuje rozwiązania, które w sposób systemowy połączyłoby rozwój nowych instalacji OZE z rzeczywistymi potrzebami odbiorców.
Nowy model wsparcia dla przemysłu i OZE
Przedstawiony przez RE-Source Poland Hub mechanizm zakłada możliwość zawierania wieloletnich kontraktów corporate Power Purchase Agreement (cPPA) pomiędzy odbiorcami przemysłowymi a nowymi inwestycjami OZE.
Dzięki temu przedsiębiorstwa mogłyby zabezpieczyć dostawy energii po przewidywalnych cenach, a inwestorzy zyskaliby większą pewność przychodów, co ułatwiłoby finansowanie nowych projektów.
Państwo miałoby pełnić przede wszystkim rolę gwaranta bezpieczeństwa kontraktów, a nie podmiotu finansującego system wsparcia.
– Po raz pierwszy proponujemy rozwiązanie, które w sposób rynkowy łączy rozwój nowych źródeł OZE z potrzebami przemysłu, tworząc fundament dla tańszej energii i nowych inwestycji. To przełamanie dotychczasowego modelu rozwoju rynku, w którym rozwój odnawialnych źródeł energii będzie bezpośrednio odpowiadał na rzeczywiste potrzeby odbiorców – mówi Szymon Kowalski, wiceprezes zarządu Fundacji RE-Source Poland Hub.
Dwie ścieżki dla przedsiębiorstw
Mechanizm został zaprojektowany z myślą zarówno o przedsiębiorstwach już działających w Polsce, jak i o nowych inwestycjach przemysłowych.
Pierwszy filar zakłada umożliwienie istniejącym zakładom zabezpieczenia dostaw energii z nowych instalacji OZE poprzez dedykowane aukcje i wieloletnie kontrakty cPPA. Odbiorcy przemysłowi określaliby swoje zapotrzebowanie, lokalizację oraz oczekiwany model dostaw, a następnie inwestorzy OZE rywalizowaliby o możliwość realizacji kontraktu.
Drugi filar ma wspierać powstawanie nowych inwestycji przemysłowych poprzez równoległe planowanie rozwoju źródeł odnawialnych, infrastruktury sieciowej oraz terenów inwestycyjnych.
Takie podejście mogłoby zwiększyć atrakcyjność Polski dla nowych sektorów gospodarki, w tym centrów danych, przemysłu zaawansowanych technologii oraz nowoczesnych zakładów produkcyjnych.
–To pierwszy konkretny mechanizm, który wychodzi naprzeciw oczekiwaniom przemysłu i pokazuje właściwy kierunek zmian. Dziś potrzebujemy już rozwiązań rynkowych, które jak najszybciej przełożą się na rozwój nowych inwestycji i większą konkurencyjność polskiej gospodarki – mówi Henryk Kaliś, prezes zarządu Izby Energetyki Przemysłowej i Odbiorców Energii.
Wirtualna linia bezpośrednia i lepsze wykorzystanie sieci
Istotnym elementem koncepcji jest także lepsze powiązanie lokalizacji odbiorców energii z miejscami, w których powstają nowe źródła OZE. Jednym z proponowanych rozwiązań jest wykorzystanie mechanizmu wirtualnej linii bezpośredniej. Dzięki powiązaniu odbiorcy przemysłowego z konkretnym źródłem energii odnawialnej możliwe byłoby ograniczenie części kosztów sieciowych i przesyłowych. Autorzy koncepcji wskazują, że premiowanie lokalizacji źródeł energii bliżej odbiorców pozwoliłoby lepiej wykorzystać istniejącą infrastrukturę elektroenergetyczną oraz zmniejszyć bariery dla nowych inwestycji.
Ważnym elementem mechanizmu ma być również współpraca operatorów systemów elektroenergetycznych, administracji publicznej i inwestorów. RE-Source Poland Hub proponuje między innymi priorytetowe traktowanie projektów realizowanych w ramach mechanizmu podczas planowania rozwoju sieci, wykorzystanie terenów przemysłowych i poprzemysłowych oraz lepszą koordynację lokalizacji nowych odbiorców i źródeł energii.
–Kluczowe jest dziś zwiększanie konsumpcji energii w miejscach, gdzie mamy największą koncentrację odnawialnych źródeł energii i nadwyżki produkcji. Kierunkowo pozytywnie oceniam mechanizm korelacji, ponieważ rozpoczyna on potrzebną dyskusję o powiązaniu rozwoju nowych źródeł OZE z odbiorcami energii – podkreśliła Karolina Lipińska, wiceprezeska zarządu Energa Operator.
Rynek cPPA impulsem dla transformacji
Zdaniem autorów koncepcji rozwój rynku długoterminowych kontraktów cPPA może stać się jednym z najważniejszych impulsów dla dalszego rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce. Dla inwestorów oznaczałoby to większą przewidywalność przychodów i łatwiejsze pozyskanie finansowania. Dla przemysłu – możliwość ograniczenia wpływu wahań cen energii na działalność operacyjną. Mechanizm ma również zwiększyć bezpieczeństwo gospodarcze kraju poprzez rozwój nowych mocy OZE powiązanych z rzeczywistym zapotrzebowaniem odbiorców energii.
Fundacja RE-Source Poland Hub zapowiada, że przedstawiona koncepcja będzie punktem wyjścia do dalszej debaty z udziałem administracji publicznej, regulatorów, operatorów systemów elektroenergetycznych, przedstawicieli przemysłu oraz sektora odnawialnych źródeł energii. Celem jest wypracowanie rozwiązań legislacyjnych, które umożliwią wdrożenie mechanizmu i wzmocnią konkurencyjność polskiej gospodarki w warunkach transformacji energetycznej.
