by 
Irlandzki system kaucyjny szybko przynosi efekty. W nieco ponad dwa lata mieszkańcy zwrócili już 2,5 mld puszek i butelek po napojach, z czego ponad 1,4 mld w samym 2025 r. Widać to także w środowisku – według badania organizacji Irish Business Against Litter liczba porzucanych puszek i plastikowych butelek spadła o 60 proc. w porównaniu z okresem sprzed uruchomienia systemu.
System w Irlandii ruszył w lutym 2024 r., a jego operatorem jest organizacja Re-turn. Dane pokazują szybki wzrost liczby zwrotów. W pierwszym roku działania – od lutego do końca 2024 r. – do systemu trafiło 874 mln opakowań po napojach.
Recykling przekroczył 90 proc.
Wprowadzenie systemu wyraźnie poprawiło poziom zbiórki opakowań po napojach. Przed jego uruchomieniem do recyklingu trafiało ok. 49 proc. takich opakowań. Dziś poziom recyklingu szacowany jest na ponad 90 proc. Około 76 proc. opakowań trafia do recyklingu bezpośrednio dzięki systemowi kaucyjnemu. Pozostała część trafia do instalacji z systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.
– Po dwóch latach system kaucyjny stał się elementem codziennego życia mieszkańców Irlandii. Ogromne znaczenie ma tu zaangażowanie społeczeństwa, które przekłada się na wymierne korzyści środowiskowe – podkreśla Ciaran Foley, prezes organizacji Re-turn.
3,7 tys. punktów zwrotu w całym kraju
Wraz ze wzrostem liczby zwracanych opakowań rozwijana jest infrastruktura systemu. W całej Irlandii działa obecnie ok. 3,75 tys. punktów zwrotu.
W 2025 r. kontynuowano instalację automatów do zwrotu opakowań. Wśród nich znalazło się także 11 urządzeń typu bulk-feed, które pozwalają oddać większą liczbę puszek i butelek jednorazowo. Wprowadzono również rozwiązania ułatwiające zwrot opakowań poza domem, m.in. specjalne elementy infrastruktury przy koszach ulicznych. System objął także społeczności wyspiarskie. Pilotażowe rozwiązania wprowadzono m.in. na wyspach Arranmore, Cape Clear i Inishturk.
Mniej śmieci i wsparcie dla lokalnych społeczności
Efekty działania systemu widać nie tylko w statystykach recyklingu, ale także w przestrzeni publicznej. Badanie Irish Business Against Litter pokazuje, że puszki i plastikowe butelki są dziś o 60 proc. rzadziej spotykane wśród odpadów porzucanych w środowisku niż przed wprowadzeniem systemu.
System przynosi także korzyści społeczne. Ponad 4,6 tys. szkół, klubów sportowych i organizacji społecznych wykorzystuje zbiórkę opakowań do lokalnych zbiórek pieniędzy. Zebrane środki przeznaczane są m.in. na zakup sprzętu medycznego, rozwój infrastruktury sportowej czy wsparcie organizacji społecznych.
Jedną z inicjatyw jest program Return for Children. Od jego uruchomienia w czerwcu 2024 r. udało się zebrać ponad 410 tys. euro dla organizacji wspierających dzieci, z czego ponad 300 tys. euro w samym 2025 r. Operator systemu zapowiada, że w kolejnych latach będzie koncentrować się na dalszym zwiększaniu liczby zwracanych opakowań oraz rozbudowie sieci punktów zwrotu w całym kraju.
