by 
Oszczędzanie wody w kluczowych sektorach gospodarki jest możliwe dzięki nowym działaniom. Będą one miały znaczenie dla zwiększenia odporności UE na zmiany klimatu. Rocznie około 30 proc. powierzchni lądowej doświadcza sezonowego niedoboru wody – wskazuje raport Europejskiej Agencji Środowiska (EEA).
Oszczędzanie wody ma istotny wpływ na zmiany klimatyczne, jakie przyczyniają się do niedostatku wody. Nadmierna eksploatacja zasobów słodkiej wody utrzymuje się w wielu newralgicznych obszarach. Według prognoz będzie jeszcze gorzej. Szczególnie dotknięte suszą będą południowa Europa i strefy gęsto zaludnione. Wdrożenie nowych regulacji wzmocni Unię Europejską w kontekście nieprzewidywalnych zmian w dostępności wody.
Raport EEA (ang. European Environment Agency) wskazuje, iż sektory gospodarki o najwyższym poziomie poboru wody mają również największy potencjał oszczędności. Należą do nich: produkcja energii elektrycznej, rolnictwo, publiczne zaopatrzenie w wodę i produkcja przemysłowa.
Ograniczenie strat i wycieków oraz poprawa efektywności gospodarowania wodą poprzez środki techniczne i operacyjne znacznie zwiększą oszczędności wody. Dywersyfikacja zaopatrzenia w wodę poprzez niekonwencjonalne źródła, takie jak ponowne wykorzystanie, odsalanie i zbieranie wody deszczowej, może również pomóc w zwiększeniu odporności wodnej.
Poprawa efektywności wykorzystania wody wraz z innymi środkami mającymi chronić nasze ograniczone zasoby słodkiej wody są kluczowymi elementami układanki, która pozwoli zwiększyć odporność Unii Europejskiej na niedobory wody. Ograniczenie zużycia wody do zrównoważonego poziomu będzie miało kluczowe znaczenie dla wszystkich głównych użytkowników wody, zwłaszcza w obliczu poważnych niedoborów wody, z którymi boryka się już wiele regionów Europy – stwierdza Leena Ylä-Mononen, Prezeska EEA.
Gospodarka wodna w kluczowych sektorach
Od 2010 r. pobór wody wzrósł w prawie wszystkich sektorach z wyjątkiem chłodzenia elektrycznego. UE pobiera 200 000 mln m³ wody rocznie. Prognozy na przyszłość wskazują na pogorszenie się stresu wodnego spowodowanego zmianami klimatu i rosnącym zapotrzebowaniem na wodę.
W UE, w oparciu o średnią z lat 2000–2022, produkcja energii elektrycznej na potrzeby chłodzenia elektrowni stanowi 36 proc. całkowitego zapotrzebowania na wodę. W dalszej kolejności jest rolnictwo – 29 proc. Zaopatrzenie w wodę publiczną – w tym woda pitna, gospodarstwa domowe i turystyka – stanowi 19 proc., a produkcja przemysłowa 14 proc. całkowitego poboru wody. Łącznie te cztery sektory odpowiadają za 98 proc. całkowitego poboru wody w gospodarce UE. Jednocześnie mają znaczny potencjał poprawy efektywności wykorzystania wody.
Potencjał oszczędności wody
Potencjał oszczędności wody w rolnictwie wynosi do ok. 20 proc. całkowitego jej poboru. Zmniejszenie strat i wycieków w dystrybucji wody, zastąpienie nawadniania powierzchniowego nawadnianiem kroplowym lub podpowierzchniowym, inteligentne rolnictwo oraz wybór upraw odpornych na suszę to jednie kluczowe działania, które mogą poprawić efektywność wykorzystania wody w tym sektorze.
Sektor energii elektrycznej może przejść na bardziej wydajne systemy chłodzenia i paliwa niekopalne, wprowadzając innowacje techniczne i wykorzystując ciepło odpadowe z elektrowni w przemyśle lub systemach ciepłowniczych. Łącznie środki te mogłyby zmniejszyć pobór wody nawet o 95 proc.
Powstające sektory, takie jak centra danych i produkcja wodoru, tworzą nowe wyzwania dla gospodarki zasobami wodnymi. Chłodzenie centrów danych już teraz powoduje dodatkowe zapotrzebowanie na wodę, co może stanowić trudność dla zrównoważonego rozwoju. Produkcja wodoru – kluczowy czynnik transformacji energetycznej, również może znacznie zwiększyć zapotrzebowanie na wodę wysokiej jakości.
Strategia UE
Europa to najszybciej ocieplający się kontynent. Rocznie około 30 proc. powierzchni lądowej UE doświadcza sezonowego niedoboru wody.
Różnorodne praktyki Unii Europejskiej w zakresie środowiska i wody dotyczą zrównoważonego wykorzystania zasobów wodnych. W szczególności ramowa dyrektywa wodna UE promuje zrównoważone wykorzystanie wody w oparciu o długoterminową ochronę dostępnych zasobów.
Komisja Europejska ogłosiła strategię UE na rzecz odporności gospodarki wodnej. Jej celem jest:
- zapewnienie wszystkim dostępu do czystej wody w wystarczającej ilości,
- przywrócenie cyklu obiegu wody,
- stworzenie gospodarki oszczędnej pod względem zużycia wody.
