by 
Komisja Europejska ogłosiła listę 47 projektów strategicznych, które mają na celu zabezpieczenie i dywersyfikację dostępu do surowców w Unii Europejskiej. Wśród wyróżnionych znalazły się również dwa przedsięwzięcia z Polski: Polvolt – Zakład Recyklingu Baterii w Zawierciu oraz Puławy Rare Earths Separation Plant. To duży sukces i potwierdzenie rosnącej roli naszego kraju w europejskim łańcuchu wartości surowców krytycznych.
To pierwsze takie zestawienie sporządzone w związku z wdrażaniem aktu w sprawie surowców krytycznych (Critical Raw Materials Act – CRMA), który obowiązuje od maja 2024 roku. Celem CRMA jest zapewnienie, by do 2030 roku wydobycie, przetwarzanie i recykling kluczowych surowców w Europie odpowiadały kolejno 10 proc., 40 proc. i 25 proc. unijnego zapotrzebowania. Wybrane projekty mają odegrać kluczową rolę w osiągnięciu tych celów oraz wspierać transformację ekologiczną, cyfrową, a także rozwój przemysłu obronnego i lotniczego.
47 strategicznych projektów zlokalizowano w 13 państwach członkowskich, m.in. w Belgii, Niemczech, Francji, Hiszpanii, Szwecji, Finlandii, Czechach i właśnie w Polsce. Projekty te obejmują wszystkie etapy łańcucha wartości – od wydobycia (25 projektów), przez przetwarzanie (24 projekty), recykling (10 projektów), aż po działania związane z zastępowaniem surowców (2 projekty).
Lista strategicznych przedsięwzięć UE – Zakład Recyklingu Baterii w Zawierciu
Projekt przez spółki Elemental Battery Metals obejmuje budowę nowoczesnego zakładu, który będzie odzyskiwać surowce krytyczne takie jak nikiel, kobalt, lit, mangan i żelazo ze zużytych baterii. Dodatkowo zaplanowano produkcję miedzi elektrolitycznej najwyższej jakości. Całkowity koszt inwestycji szacuje się na około 3 miliardy złotych. Projekt wpisuje się w strategię UE dotyczącą zwiększania niezależności surowcowej poprzez rozwój recyklingu.
Lista strategicznych przedsięwzięć UE – Puławy Rare Earths Separation Plant
To wspólna inicjatywa kanadyjskiej firmy Mkango Resources Ltd. i Grupy Azoty Puławy. Zakład w Puławach będzie przetwarzać koncentraty pierwiastków ziem rzadkich, takich jak neodym, prazeodym, dysproz i terb, kluczowe dla przemysłu energetyki odnawialnej i elektromobilności. Koncentraty mają pochodzić m.in. z kopalni w Malawi. Inwestycja ma zwiększyć zdolności Europy do produkcji strategicznych surowców niezbędnych dla nowoczesnych technologii.
Łączna wartość inwestycji wybranych projektów szacowana jest na 22,5 miliarda euro. Inwestycje te będą korzystać ze wsparcia Komisji Europejskiej, państw członkowskich oraz instytucji finansowych. Kluczową rolę odegra też uproszczony i przyspieszony proces wydawania pozwoleń – maksymalnie 27 miesięcy dla projektów wydobywczych i 15 miesięcy dla pozostałych. Przy wyborze projektów brano pod uwagę nie tylko ich wpływ na bezpieczeństwo dostaw surowców w UE, ale także kryteria środowiskowe, społeczne, techniczne oraz korzyści transgraniczne.
W najbliższym czasie Komisja Europejska planuje kolejne zaproszenie do składania wniosków o nadanie projektom statusu strategicznych. To stwarza dalsze szanse dla polskich firm i inwestorów w obszarze surowców krytycznych.
