Dyrektywa plastikowa (SUP) w praktyce – przewodnik dla biznesu

dyrektywa plastikowa

Dyrektywa plastikowa tzw. SUP (Single Use Plastic) na dobre zadomowiła się w Polsce. Przepisy dotyczą bardzo wielu sfer zarówno biznesowego, jak i konsumenckiego życia. Dlatego z inicjatywy EKO-PAK powstał praktyczny przewodnik zawierający informacje niezbędne dla przedsiębiorców – nie tylko tych, którzy bezpośrednio zajmują się odpadami. Także dla firm z innych branży – od restauratorów po producentów artykułów higienicznych.

– Celem naszego przewodnika jest przybliżenie zakresu nowych obowiązków i ich praktycznej realizacji. Chcemy ułatwić skomplikowany proces analizy poszczególnych produktów pod kątem ich prawidłowego zaklasyfikowania jako objęte lub nieobjęte SUP – mówi Magdalena Dziczek członkini Zarządu Związku Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK.

Kim jest „Wprowadzający”?

Przewodnik przede wszystkim systematyzuje wiedzę, tłumaczy podstawowe pojęcia oraz wyjaśnia prawne niuanse. Można dzięki niemu poznać znaczenie podstawowych pojęć oraz dowiedzieć się o prawnych aspektach przepisów

Dowiadujemy się m.in., że wprowadzający na rynek opakowanie, to przedsiębiorca, który pod swoją marką produkuje i wprowadza do obrotu produkty spożywcze, artykuły higieniczne lub inne produkty. To również sieć handlowa, która na półkach oferuje produkty marki własnej. Także punkt gastronomiczny, który sprzedaje napoje i jedzenie w jednorazowych opakowaniach (kubki, pojemniki, a nawet słomki czy mieszadełka).

W publikacji opisano także, co nie podlega regulacji SUP. Mowa tu m.in. o produktach wielorazowego użytku – nawet jeśli są wykonane z tworzyw sztucznych czy też patyczkach higienicznych i słomkach przeznaczonych do celów medycznych.

Jak rozpoznać obowiązki?

Do każdej z grup produktów objętych ustawą SUP przypisano odrębne obowiązki związane z wprowadzaniem produktów do obrotu na polskim rynku. Dlatego tak ważne jest prawidłowe określenie, do której z kategorii dany produkt trzeba zakwalifikować. Nie jest to zadanie proste. Użyte w ustawie określenia nie dla każdego będą jasne. Autorzy przewodnika starają się tę wiedzę uporządkować na praktycznych przykładach.

Przydatna i czytelna tabela

Bardzo cenna jest obszerna tabela, zawierająca przykłady różnych produktów i opakowań wraz z oceną, czy dany produkt lub opakowanie podlega obowiązkom SUP. 

– W załączonej do przewodnika tabeli, znajdują się różne produkty i formaty opakowań wraz z ich proponowanym przyporządkowaniem do poszczególnych obowiązków. Wyzwanie jest o tyle trudne, że w zależności od zawartości, opakowanie może SUP podlegać lub nie. Warto przy tym nadmienić, że przewodnik nie odnosi się do uwzględnionych w ustawie SUP sieci i narzędzi połowowych, ani nie analizuje w szczegółach obowiązków dla wyrobów tytoniowych wraz z filtrami – dodaje Magdalena Dziczek.

Tabela obejmuje trzy branże:
  • Spożywczą – zawiera 186 pozycji
  • Gastronomię/HoReCa – opisano 19 pozycji
  • Kosmetyczną/artykuły higieniczne – opisano 7 pozycji
Można w niej sprawdzić konkretne opakowanie i dowiedzieć się czy:
  • Podlega ono ustawie SUP
  • Format opakowania, uzasadnienie
  • Jakie są ograniczenia/obowiązki wynikające z ustawy SUP
  • Jakie są dodatkowe obowiązki ewidencyjne bądź sprawozdawcze
  • Jakie są kary za tzw. non-compliance 
  • Jaki jest termin zastosowania obowiązków

Warto nauczyć się korzystać z takich narzędzi. W przypadku zakwalifikowania produktu do niewłaściwej kategorii może się okazać, że Wprowadzający nie będzie wypełniał należnych obowiązków wynikających z Ustawy SUP i tym samym narazi się na odpowiedzialność z tego tytułu. Kary są dotkliwe. Ustawa przewiduje cały katalog różnych opłat, sięgających astronomicznych kwot o wartości nawet 500 tys. zł. Między innymi z tego powodu warto się solidnie przyjrzeć swojej działalności i skrupulatnie przeanalizować jej zakres pod kątem zobowiązań wynikających z ustawy SUP. Dokładne informacje o karach także można znaleźć w przewodniku.

Punktem wyjścia dla nowych obowiązków jest przyjęta 5 czerwca 2019 r. dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Te przepisy powszechnie są znane jako dyrektywa Single Use Plastic (SUP).

Ustawa SUP weszła w życie 24 maja 2023 r. Jednak obowiązki z niej wynikające wchodzą w życie w różnych terminach – niektóre od dnia wejścia jej w życie, inne od 1 stycznia 2024 r. czy od 1 lipca 2024 r. Warto tych terminów pilnować, ponieważ niedopełnienie obowiązków skutkować może wysokimi karami finansowymi.

Link do przewodnika: https://landingpage.eko-pak.biz/przewodnik-sup-2024