Przepisy dotyczące opakowań (PPWR) uzgodnione, ale mniej ambitne

ppwr

Parlament Europejski i Rada UE osiągnęły porozumienie w sprawie zmienionych przepisów dotyczących opakowań (PPWR). Mają one zmniejszyć ilość odpadów, zwiększyć bezpieczeństwo i pobudzić gospodarkę o obiegu zamkniętym. Nowe zasady zakładają m.in. zakaz niektórych jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych oraz wykorzystanie kranówki. Wprowadzają minimalną zawartość materiałów pochodzących z recyklingu i systemy kaucji zwrotnych. Kompromis oznacza, że przepisy najprawdopodobniej wejdą w życie jeszcze w tej kadencji władz UE. Jednak presja czasowa spowodowała, że propozycje są mniej ambitne niż zakładano.

Mniej opakowań i ograniczenie niektórych formatów opakowań

Porozumienie określa cele w zakresie redukcji opakowań. Ma to być 5 proc. do 2030 r., 10 proc. do 2035 r. i 15 proc. do 2040 r.  

Zakaz jednorazówek w gastronomii i pożegnanie z małymi szamponami 

Zgodnie z umową znikną niektóre jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych. Zakaz dotyczyć będzie opakowań na świeże owoce i warzywa. Obejmie też jednorazowe opakowania na żywność i napoje serwowane w kawiarniach i restauracjach. Także opakowania na pojedyncze porcje (np. na przyprawy, sosy, śmietankę, cukier). Z życia codziennego znikną miniaturowe produkty toaletowe oraz folia termokurczliwa na walizki często stosowana na lotniskach. Stanie się to 1 stycznia 2030 r. W porozumieniu ustalono zakaz stosowania bardzo lekkich plastikowych toreb na zakupy (poniżej 15 mikronów), chyba że jest to wymagane ze względów higienicznych lub jako podstawowe opakowanie żywności luzem, aby zapobiec jej marnowaniu.

Zakaz stosowania „wiecznych chemikaliów”

Aby zapobiec negatywnym skutkom zdrowotnym w PPWR zapisano zakaz stosowania tak zwanych „wiecznych chemikaliów” (per- i polifluorowanych substancji alkilowych lub PFAS) w opakowaniach mających kontakt z żywnością.

PPWR: butelki zwrotne i opakowania wielorazowe

Zgodnie z porozumieniem coraz popularniejsze mają stać się opakowania wielokrotnego użytku. Zapis dotyczy napojów alkoholowych i bezalkoholowych (z wyjątkiem np. mleka, wina, wina aromatyzowanego, napojów spirytusowych). Państwa członkowskie mogą przyznać pięcioletnie odstępstwo od tych wymogów pod pewnymi warunkami.

Restauracje, kawiarnie i bary będą zobowiązane do oferowania konsumentom możliwości przyniesienia własnego pojemnika. Będą również zobowiązane do dołożenia starań, aby do 2030 r. oferować 10 proc. produktów w opakowaniach wielokrotnego użytku.

Na wniosek Parlamentu wprowadzono zapis dotyczący stosowania przez restauracje, stołówki, bary, kawiarnie i usługi cateringowe wody z kranu (jeśli jest dostępna, bezpłatnie lub za niską opłatą). Państwa członkowskie mają do tego zachęcać przedsiębiorców.

Opakowania nadające się do recyklingu

Negocjatorzy uzgodnili, że wszystkie opakowania powinny nadawać się do recyklingu. Kryteria w tej sprawie określą przepisy wykonawcze. W przepisach przewidziano wyjątki dla lekkich opakowań drewnianych, korkowych, tekstylnych, gumowych, ceramicznych, porcelanowych lub woskowych.

PPWR: minimalizacja opakowań i pusta przestrzeń

Regulacja wprowadza maksymalny współczynnik pustej przestrzeni wynoszący 50 proc. w opakowaniach grupowych, transportowych i e-commerce. Producenci i importerzy powinni zapewnić zminimalizowanie masy i objętości opakowań. Wyjątek stanowią chronione prawem wzory opakowań (pod warunkiem, że ochrona ta obowiązywała już w dniu wejścia w życie rozporządzenia).

Obowiązkowy system kaucyjny

Zgodnie z nowymi przepisami do 2029 r. państwa UE muszą zapewnić rocznie selektywną zbiórkę co najmniej 90 proc. jednorazowych plastikowych butelek i metalowych pojemników na napoje. Aby osiągnąć ten cel, są one zobowiązane do ustanowienia systemów zwrotu kaucji (DRS) dla tych opakowań. Minimalne wymagania dotyczące DRS nie będą miały zastosowania do systemów już istniejących przed wejściem w życie rozporządzenia, jeśli systemy te osiągną cel 90 proc. do 2029 roku.

Porozumienie w sprawie nowych zasad dotyczących opakowań jest częścią szerszego pakietu legislacyjnego. Jego celem jest zwiększenie udziału recyklingu w gospodarce UE i zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych. Porozumienie musi zatwierdzić formalnie Parlament i Rada. Oczekuje się, że nowe zasady wejdą w życie w 2025 r.