System kaucyjny w Polsce wyraźnie przyspiesza. Według danych Kaucja.pl w ostatnią sobotę w systemie zebrano niemal 5 mln opakowań, a od początku 2026 r. licznik zwrotów zbliża się do 100 mln butelek i puszek. Operatorzy podkreślają, że to efekt rosnącej świadomości konsumentów oraz coraz sprawniejszej infrastruktury zbiórki.
Rosnące zainteresowanie potwierdzają także inni uczestnicy rynku.
– Tydzień do tygodnia obserwujemy 30-proc. wzrost liczby zbieranych opakowań – powiedział ecoekonomia.pl Janusz Kamiński, rzecznik prasowy Reselekt.
Taka dynamika wskazuje, że system wchodzi w etap intensywnego wzrostu, a operatorzy skutecznie skalują procesy logistyczne i rozliczeniowe.
Automaty dominują w strukturze zwrotów
Coraz wyraźniej rośnie znaczenie automatów do zwrotu opakowań (RVM). Dane Zwrotka pokazują, że już 78 proc. zwrotów realizowanych jest przez maszyny, a 22 proc. poprzez zbiórkę manualną. Zbliżoną strukturę raportuje PolKa – Polska Kaucja – 75 proc. zwrotów odbywa się przez automaty, 25 proc. w formie ręcznej.
Automatyzacja ma kluczowe znaczenie dla efektywności systemu. Umożliwia szybsze przyjmowanie opakowań, porządkowanie strumienia surowca oraz jego lepsze przygotowanie do recyklingu. To szczególnie istotne w przypadku PET, gdzie jakość recyklatu musi spełniać rygorystyczne normy dopuszczające ponowne wykorzystanie w kontakcie z żywnością.
Struktura danych może zniekształcać proporcje
Operatorzy zwracają jednak uwagę, że obecne proporcje mogą być częściowo efektem sposobu raportowania danych. Zwroty z automatów są rejestrowane w systemie na bieżąco, natomiast opakowania zbierane ręcznie trafiają najpierw do centrów zliczania i dopiero później są ujmowane w statystykach.
Może to tłumaczyć, dlaczego – mimo wciąż rosnącej, lecz jeszcze niepełnej dostępności automatów – udział zbiórki automatycznej w raportach jest tak wysoki.
Sieci handlowe napędzają skalę systemu
Dynamikę systemu widać również w danych sieci handlowych, które stanowią kluczowy element infrastruktury.
Lidl Polska poinformował, że klienci oddali już ponad 270 mln opakowań, z czego ponad 50 mln stanowią te z logo kaucji. Sieć zapewniła dostępność automatów jeszcze przed oficjalnym startem systemu i obecnie umożliwia zwrot zarówno opakowań objętych kaucją, jak i tych wprowadzonych na rynek przed jego uruchomieniem (za niższą stawkę).
Z kolei Kaufland raportuje, że do końca lutego 2026 r. zebrał ok. 10 mln opakowań PET i puszek, z czego aż 7,7 mln przypadło na sam luty. Klienci odebrali już blisko 4,5 mln zł kaucji w formie bonów i gotówki. Sieć podkreśla niemal pełną integrację systemu z procesem zakupowym – 99,98 proc. bonów realizowanych jest bezpośrednio przy kasie. Statystyczny klient zwraca średnio 6,5 opakowania podczas jednej wizyty, a rekordowy bon obejmował 1050 sztuk.
Dynamiczny wzrost notuje również Biedronka. Na początku marca sieć uruchomiła 2000 automatów, co oznacza, że zbiórka automatyczna dostępna jest już w ponad połowie jej sklepów. Do 3 marca klienci oddali ponad 53,5 mln opakowań. Między grudniem 2025 r. a lutym 2026 r. liczba zebranych opakowań wzrosła o ponad 1836 proc. (z 183 tys. do ponad 39 mln).
System staje się elementem codziennej rutyny
Zestawienie danych operatorów i sieci handlowych pokazuje, że system kaucyjny szybko staje się częścią codziennych zakupów Polaków. Rosnąca liczba automatów, rekordowe wolumeny zwrotów oraz niemal pełna integracja bonów z kasami sklepowymi wskazują, że system nie tylko działa stabilnie, ale wchodzi w fazę dynamicznej ekspansji.
Jeśli obecne tempo zostanie utrzymane, pierwszy rok funkcjonowania systemu może przynieść wyniki zbliżone do tych obserwowanych na najbardziej dojrzałych rynkach europejskich.

by


