by 
Polki i Polacy coraz wyraźniej wskazują kierunek zmian. Przyszłość ogrzewania widzą bez węgla i „kopciuchów”. Jednocześnie oczekują realnej pomocy państwa. Takie wnioski płyną z raportu „Pełną piersią? Polki i Polacy o smogu i jakości powietrza”.
Aż 41 proc. badanych uznaje ogrzewanie domów węglem i drewnem w starych piecach za główną przyczynę zanieczyszczeń powietrza w swojej okolicy. To najczęstsza odpowiedź. Na drugim miejscu są spaliny samochodowe – 39 proc. Spalanie odpadów wskazało 30 proc. respondentów.
Najbardziej powietrzu szkodzi węgiel
57 proc. ankietowanych zgadza się, że spalanie węgla ma najgorszy wpływ na jakość powietrza spośród wszystkich metod ogrzewania. 22 proc. wskazuje na drewno, a 18 proc. na pellet. Pytanie miało charakter wielokrotnego wyboru.
Wymiana źródła ciepła to jednak poważny wydatek. Koszt sięga od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych. W Polsce może wciąż działać ponad 2 mln przestarzałych urządzeń grzewczych.
Ludzie w Polsce są jeszcze biedni i wykorzystują wszystko, co się da – mówił w badaniu 62-letni Marian z Pszczyny. – Jest to niewygoda. Trzeba węgiel przywieźć, wnieść i wyrzucić popiół – dodaje Robert, niespełna 70 lat, z Krakowa.
Bez starych kotłów lepiej się oddycha
Respondenci, którzy zauważyli poprawę jakości powietrza, łączą ją głównie z likwidacją starych kotłów i programami dopłat. 45 proc. badanych uważa, że dotacje do wymiany ogrzewania powinny być dostępne dla wszystkich, niezależnie od dochodów. Tylko 34 proc. chce, by były kierowane wyłącznie do najuboższych.
Wystarczą trzy kopcące kominy, by cała ulica była zadymiona – podkreśla Zuzanna Szybisty z agencji Profeina. Anna Dworakowska z Polskiego Alarmu Smogowego dodaje: Dalszy sukces zależy od prostych i wiarygodnych programów wsparcia, takich jak Czyste Powietrze.
Przyszłość ogrzewania Polacy wiążą z prądem. 40 proc. respondentów wskazuje urządzenia elektryczne. 23 proc. wymienia wprost pompy ciepła. Węgiel jako paliwo przyszłości widzi jedynie 7 proc. badanych. Co piąty respondent nie potrafi wskazać żadnego kierunku zmian.
Panuje natomiast zgoda co do jednego. Nowe źródła ciepła muszą iść w parze z termomodernizacją.
Bez izolacji ciepło ucieka. To nasze pieniądze uciekają – mówi 40-letnia Agata ze Skały.
Dobrze ocieplone budynki realnie pomagają i ekologii, i portfelowi – dodaje 25-letni Michał z Krakowa.
O badaniu
Badanie “Pełną piersią? Polki i Polacy o smogu i jakości powietrza” zrealizowane przez Fundację More in Common Polska we współpracy z Polskim Alarmem Smogowym i agencją Profeina składało się z dwóch etapów: jakościowego i ilościowego. Przeprowadzono dziesięć wywiadów fokusowych w marcu i maju 2025 r., obejmujących mieszkańców z siedmiu segmentów społecznych, zarówno z dużych miast, jak i mniejszych miejscowości dotkniętych problemem smogu. Badanie ilościowe przeprowadzono we współpracy z agencją badawczą Opinia 24 w kwietniu 2025 r. metodami CATI i CAWI, na próbie ogólnopolskiej (N=1200) oraz czterech próbach miejskich, co dało łączną wielkość próby N=2400.
