by 
Ministerstwo Energii opublikowało projekt Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 roku z perspektywą do 2040 r. Dokument wyznacza ramy transformacji energetycznej, wpływając bezpośrednio na bezpieczeństwo systemu, konkurencyjność przemysłu oraz koszty energii dla gospodarstw domowych.
– Nowoczesna energetyka, silny przemysł, bezpieczny miks energetyczny i niższe ceny energii dla polskich rodzin i przedsiębiorców. KPEiK to strategiczny dokument, który łączy bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego, konkurencyjność firm i korzyści dla obywateli – podkreśla Miłosz Motyka, minister energii.
Jak wskazuje resort, wdrożenie KPEiK ma zapewnić przewidywalność inwestycyjną, stabilność regulacyjną oraz bezpieczeństwo i niezależność energetyczną Polski na kolejne dekady.
Dwa scenariusze transformacji: WEM i WAM
Zaktualizowany KPEiK opiera się na dwóch wariantach realizacji celów klimatyczno-energetycznych:
- WEM – scenariusz zrównoważonej transformacji, oparty na obecnych instrumentach prawnych i inwestycyjnych,
- WAM – scenariusz przyspieszonej transformacji, zakładający dodatkowe działania i częściową realizację zobowiązań pakietu Fit for 55.
Do 2030 r. emisje gazów cieplarnianych spadną o 43 proc. w scenariuszu WEM i 53 proc. w WAM. W 2040 r. redukcja wyniesie odpowiednio 61 proc. i 75 proc. Różnice między wariantami przekładają się na skalę inwestycji, tempo zmian w miksie energetycznym oraz długoterminowe koszty energii.
Miks energetyczny: OZE, atom i magazyny energii
KPEiK zakłada głęboką elektryfikację gospodarki. Zapotrzebowanie na energię elektryczną ma wzrosnąć do ok. 200 TWh w 2030 r. oraz 270 TWh w 2040 r.
Do 2030 r.:
- moc zainstalowana w KSE przekroczy 90 GW,
- udział OZE w produkcji energii elektrycznej osiągnie 51,6 proc. (WEM) i 53,2 proc. (WAM),
- kluczową rolę odegrają lądowa i morska energetyka wiatrowa oraz fotowoltaika.
Wzmocniono także znaczenie energetyki jądrowej, zarówno w postaci dużych bloków, jak i reaktorów SMR, jako stabilnej i zeroemisyjnej podstawy systemu w latach 30. i 40. XXI wieku. Gaz ziemny ma pełnić rolę paliwa pomostowego, z maksymalnym popytem na poziomie 24–25 mld m³ około 2030 r., a następnie stopniowo ustępować gazom odnawialnym i zdekarbonizowanym.
– Zaktualizowany KPEiK to sygnał dla rynku, że Polska wchodzi w fazę operacyjną transformacji energetycznej. To strategia łącząca bezpieczeństwo państwa, konkurencyjność przemysłu i realne korzyści dla obywateli – mówi Wojciech Wrochna, sekretarz stanu w Ministerstwie Energii.
Przemysł i gospodarstwa domowe: niższe koszty energii
Transformacja energetyczna ma przynieść wymierne efekty ekonomiczne. W porównaniu do 2025 r. jednostkowe koszty wytwarzania energii mogą spaść o 8 proc. do 2030 r. i 18 proc. do 2040 r.
Niższe ceny energii:
- wzmocnią konkurencyjność polskich firm,
- ograniczą ekspozycję na koszty EU ETS,
- ułatwią dostęp do tańszego finansowania.
Dla gospodarstw domowych KPEiK oznacza m.in. stabilniejsze rachunki w długim okresie, rozwój taryf dynamicznych, magazynów energii oraz wzrost znaczenia prosumeryzmu. Dokument zakłada także ograniczenie ubóstwa energetycznego – do 2040 r. liczba gospodarstw wydających ponad 10 proc. dochodów na energię spadnie nawet o 55 proc. w scenariuszu WAM.
Ciepłownictwo i sprawiedliwa transformacja regionów
Istotnym elementem KPEiK jest dekarbonizacja ciepłownictwa, m.in. poprzez wzrost udziału OZE do 32–36 proc. w 2030 r. i 43–57 proc. w 2040 r., elektryfikację oraz wykorzystanie ciepła odpadowego.
Zapotrzebowanie na węgiel kamienny ma spadać – do 28,4 mln ton (WEM) i 19,4 mln ton (WAM) w 2030 r. Transformacja regionów górniczych ma przebiegać w sposób społecznie odpowiedzialny, z ochroną miejsc pracy i wsparciem rozwoju nowych kompetencji.
– Transformacja energetyczna nie jest celem samym w sobie. Jej miarą są realne korzyści dla ludzi i gospodarki – podkreśla Konrad Wojnarowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii.
Inwestycje liczone w bilionach
Łączne nakłady inwestycyjne w latach 2026–2040 wyniosą:
- ok. 2,7 bln zł w scenariuszu WEM,
- ok. 3,5 bln zł w scenariuszu WAM.
Plan będzie monitorowany co dwa lata, a w 2028 r. przejdzie przegląd i aktualizację, by zachować spójność z dynamicznie zmieniającym się rynkiem energii.
