by 
W 2024 roku w systemie PSOR (Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin) zebrano ponad 2,67 tys. ton opakowań po środkach ochrony roślin. To najwięcej od 21 lat, czyli od początku funkcjonowania systemu PSOR w Polsce. Poziom zbiórki sięgnął niemal 88 proc.
Rolnicy coraz chętniej korzystają z możliwości oddawania pustych opakowań w punktach sprzedaży środków ochrony roślin. Dzięki ich aktywności, a także sprawnej organizacji całego łańcucha odbioru, PSOR odnotował w 2024 roku najwyższy w historii poziom zbiórki.
– Fundamentem sukcesujest jego przejrzystość i łatwość obsługi. Kluczowym czynnikiem – realne zaangażowanie wszystkich uczestników łańcucha odpowiedzialności: rolników, punktów sprzedaży, operatora logistycznego oraz producentów środków ochrony roślin. Sukces ten jest wspólny i potwierdza, że odpowiedzialność środowiskowa w rolnictwie jest możliwa i skuteczna – mówi Małgorzata Bojańczyk, dyrektor Generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.
Obecnie w systemie działa ponad 4,5 tys. punktów sprzedaży zarejestrowanych jako Punkty Odbioru. Rolnik może zwrócić opakowania do każdego punktu oferującego środki ochrony roślin, bez konieczności okazywania paragonu. Warunek: opakowania muszą być wypłukane, suche i zakręcone. Punkt sprzedaży ma obowiązek ich przyjęcia.
Pełna mapa punktów odbioru dostępna jest na stronie: https://systempsor.pl/punkty-odbioru/.
Zebrane opakowania trafiają do systemu zbiórki obsługiwanego przez Operatora PSOR i są przekazywane do przeglądu. Następnie trafiają do recyklingu lub odzysku energetycznego. Materiał z recyklingu wykorzystuje się do produkcji wyrobów niezwiązanych bezpośrednio z żywnością lub ludźmi, np. rur osłonowych do światłowodów.
W 2024 roku recyklingowi zostało poddanych 92 proc. masy opakowań (ponad 2,45 tys. ton), czyli ok. 80 proc. całej masy opakowań wprowadzonych na rynek. Osiągnięto tym samym wymagany prawnie poziom recyklinguokreślony w Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 22 listopada 2023 r. W 2024 roku wynosił on 40 proc. Tak wysoki odsetek odzysku odpadów jest trudno osiągalny dla wielu innych branż. Według danych Eurostatu w Europie w 2022 roku ogólny wskaźnik recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych wynosił 41 proc.
Branża środków ochrony roślin, dla której tworzywa sztuczne są niezbędnym nośnikiem produktu, od lat konsekwentnie realizuje strategię wspierającą GOZ. Celem jest osiągnięcie do 2025 roku średniego poziomu zbiórki na poziomie 75 proc. w całej Unii Europejskiej oraz utworzenie systemów zbiórki we wszystkich krajach członkowskich. Według informacji publikowanych CropLife Europe (Europejskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin) w 2023 roku średni poziom zbiórki wyniósł już 71,8 proc., a systemy funkcjonowały w 24 z 27 krajów UE – w pozostałych trwają obecnie programy pilotażowe.
System PSOR – rozszerzona odpowiedzialność producenta w praktyce
System Zbiórki Opakowań PSOR działa nieprzerwanie od 2004 roku – jeszcze zanim pojęcia takie jak rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) czy gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) stały się przedmiotem powszechnej debaty publicznej. Już w pierwszym roku działania zebrano 515 ton opakowań. Od tego czasu system notuje systematyczny wzrost poziomu zbiórki i zasięgu geograficznego.
Dziś System PSOR to dojrzały i kompleksowo funkcjonujący system realizujący założenia GOZ i ROP w Polsce. Zbiórka prowadzona jest całorocznie, a udział w systemie jest bezpłatny dla rolników i punktów sprzedaży. Koszty funkcjonowania Systemu ponoszą firmy wprowadzające na rynek środki ochrony roślin, czyli ich producenci i importerzy, realizując założenia rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
O skuteczności systemu świadczą twarde dane: łącznie od 2004 roku zebrano już 34,05 tys. ton opakowań. Z każdym rokiem rośnie zarówno wolumen zbiórki, jak i jej efektywność środowiskowa. Ogromna większość zebranego materiału wraca do obiegu gospodarczego jako surowiec wtórny, a system pozostaje otwarty na nowych uczestników i dalsze usprawnienia.
Od 2014 roku Polski System Zbiórki Opakowań PSOR prowadzi ogólnopolską kampanię edukacyjną „Liczy się każde opakowanie”. Jej celem jest budowanie świadomości wśród użytkowników i punktów sprzedaży środków ochrony roślin. Kampania, prowadzona we współpracy z organizacjami branżowymi, mediami i instytucjami publicznymi, objęta jest patronatem honorowym Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
System PSOR powstał z inicjatywy i dla potrzeb całej branży środków ochrony roślin. Od początku jego funkcjonowania nadrzędnym celem pozostaje bezpieczeństwo ludzi i środowiska, a także odpowiedzialne zarządzanie odpadami opakowaniowymi.
System nieustannie się rozwija – zarówno pod względem operacyjnym, jak i technologicznym. Jest otwarty dla nowych uczestników rynku – każdy, kto chce wziąć realną odpowiedzialność za odpady opakowaniowe, może przystąpić do systemu PSOR.
