by 
Zaledwie 29 proc. Polaków deklaruje wysoką świadomość ekologiczną, co oznacza spadek o 15 p.p. w porównaniu do 2021 r. Jednocześnie 49 proc. respondentów wskazuje, że produkcja żywności wpływa na zmianę klimatu, ale zdecydowana większość podczas zakupów kieruje się ceną. Raport Flora Food Group i IBRiS z 2024 r. pokazuje, że jeśli chodzi o środowisko naturalne, Polacy „nie czują klimatu”.
Cykliczne badania przeprowadzane przez Flora Food Group dostarczają interesujących danych na temat zmieniających się postaw konsumentów wobec zmian klimatycznych. Od 2021 roku obserwujemy wyraźny spadek zarówno deklarowanej świadomości ekologicznej, jak i zainteresowania tematyką ochrony środowiska. W 2021 roku aż 44 proc. respondentów określało swoją świadomość ekologiczną jako wysoką lub bardzo wysoką. W najnowszym badaniu ten odsetek spadł do 29 proc. Co więcej, liczba osób, które przyznają, że śledzą informacje o zmianach klimatycznych jedynie powierzchownie, wzrosła z 35 proc. do 42 proc. Zauważalny jest również wzrost odsetka osób czujących przesyt tematyką klimatyczną – obecnie 16 proc. badanych, w porównaniu do 9 proc. w 2021 roku.
Demografia a świadomość ekologiczna
Najwyższy poziom świadomości ekologicznej deklarują osoby w wieku 18–29 lat (35 proc.). W grupach wiekowych 50–59 lat oraz powyżej 60. roku życia, wyniki te wynoszą po 30 proc. Zaskakująco, mieszkańcy wsi częściej niż mieszkańcy dużych miast (powyżej 250 tys. mieszkańców) twierdzą, że szczegółowo śledzą informacje dotyczące środowiska (15 proc. vs. 6 proc.). W dużych aglomeracjach większy odsetek osób ocenia swoją świadomość ekologiczną jako wysoką (34 proc.), w porównaniu do 28 proc. na wsiach. Wykształcenie również wpływa na poziom świadomości – 38 proc. osób z wyższym wykształceniem deklaruje wysoki poziom świadomości ekologicznej, podczas gdy wśród osób z wykształceniem podstawowym odsetek ten wynosi 26 proc.
Sebastian Tołwiński, Dyrektor ds. Korporacyjnych i Komunikacji Flora Food Group w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej, zauważa:
– Badania Flora Food Group wyraźnie pokazują, że zainteresowanie tematyką zmiany klimatu w Polsce spada. Być może przywykliśmy już do gwałtowności i intensywności zjawisk pogodowych, skutkującymi powodziami, huraganami, upałami i suszami. Alarmujące informacje o przekroczeniu kolejnych rekordów średnich temperatur nie robią na nas wrażenia, potrzebujemy więc innego podejścia i edukacji – zauważa Sebastian Tołwiński, Dyrektor ds. Korporacyjnych i Komunikacji Flora Food Group w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej.
Produkcja żywności a środowisko
Według badania, 49 proc. Polaków uważa, że produkcja żywności ma duży wpływ na zmiany klimatyczne. Najbardziej obciążające środowisko produkty to mięso wołowe (44 proc.) i wieprzowe (42 proc.). Zboża oraz warzywa i owoce są postrzegane jako najmniej szkodliwe. Mimo tej świadomości, cena pozostaje najważniejszym kryterium wyboru podczas zakupów (62 proc.), co stanowi istotną zmianę względem 2021 roku, gdy kluczowym czynnikiem był skład produktu. Obecnie tylko 34 proc. Polaków jest gotowych zapłacić więcej za produkty przyjazne środowisku, co stanowi spadek w porównaniu do 68 proc. w 2021 roku.
Proekologiczne nawyki Polaków
Polacy podejmują działania na rzecz ochrony środowiska głównie z konieczności spełnienia przepisów, wygody i korzyści finansowych. Najczęściej wskazywane aktywności to: segregacja odpadów (81 proc.), używanie wielorazowych toreb (74 proc.) oraz ograniczanie zużycia wody (62 proc.). Bardziej wymagające działania, takie jak korzystanie z odnawialnych źródeł energii (33 proc.) czy ograniczanie spożycia mięsa (29 proc.), są podejmowane rzadziej.
Główne problemy środowiskowe
Największymi problemami środowiskowymi zdaniem Polaków są zanieczyszczenie odpadami (41 proc.) oraz jakość powietrza (40 proc.). Na dalszych miejscach znalazły się zanieczyszczenie plastikiem i wód (po 39 proc.). Zmiana klimatu (28 proc.) i utrata bioróżnorodności (14 proc.) są wskazywane rzadziej. Wyniki te podkreślają potrzebę działań edukacyjnych, które uwzględniałyby ochronę ekosystemów i zwiększenie bioróżnorodności.
