Urban mining rozwija się w Zawierciu

Urban mining

Grupa Elemental otworzyła w Zawierciu najnowocześniejszy w Europie zakład produkcji metali strategicznych Elemental Strategic Metals (ESM). Kompleks o powierzchni blisko 23 500 m2 składa się z instalacji recyklingu baterii, rafinerii metali, instalacji odzysku litu, kobaltu i niklu, zaawansowanej oczyszczalni ścieków technologicznych, a także nowoczesnych laboratoriów. 

Do zasilania procesów produkcyjnych w zakładzie wykorzystywana jest czysta, odnawialna energia ze słońca. Firma pozyskuje ją z sąsiadującej farmy fotowoltaicznej o mocy 12 MW. Farma współpracuje z największym w kraju magazynem energii elektrycznej (pojemność: 10 MWh, moc 5 MW). Takie zasoby pozwalają na optymalne zarządzanie energią i stabilną pracę instalacji ESM.

Urban mining, czyli surowce ze zużytych sprzętów

Urban mining to proces odzyskiwania cennych surowców ze zużytych produktów (np. pojazdów, sprzętów elektronicznych), instalacji, budynków i różnorodnej, stworzonej przez człowieka infrastruktury. Dzięki transferowi know-how i wspólnym inwestycjom zakład w Zawierciu jest jednym z najnowocześniejszych ośrodków recyklingu nie tylko w skali kraju, ale i całego kontynentu. Wszystkie zastosowane technologie oraz rozwiązania wpisują się w unijną strategię transformacji w kierunku zielonej i cyrkularnej gospodarki.

ESM specjalizuje się w odzysku strategicznych metali przemysłowych, takich jak: lit, nikiel, kobalt, mangan oraz metale z grupy PGM. Surowce pozyskiwane są poprzez zaawansowany recykling baterii litowo-jonowych z pojazdów elektrycznych i urządzeń elektronicznych (ok. 4 000 ton rocznie) oraz zużytych katalizatorów samochodowych i przemysłowych (ok. 6 000 ton rocznie).

Dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych, dedykowanych technologii oraz know-how ekspertów Grupy Elemental, zakład ESM osiąga wysoką wydajność odzysku cennych metali. Jednocześnie dba o minimalizację wpływu na środowisko naturalne.

Odzyskane metale znajdują zastosowanie w produkcji nowoczesnych materiałów dla branży elektromobilności i odnawialnych źródeł energii. M.in. takich jak prekursory materiałów bateryjnych (pCAM), nowe katalizatory czy membrany do elektrolizerów i ogniw paliwowych.

Urban mining: technologie odzysku metali

Proces odzysku metali z baterii litowo-jonowych w zakładzie ESM przebiega w kilku kluczowych etapach. Najpierw zużyte baterie poddaje się testom i segregacji. Te nadające się jeszcze do użytku są kierowane do ponownego wykorzystania, pozostałe trafiają do recyklingu. Wyselekcjonowane baterie są pozbawiane ładunku elektrycznego, później rozdrabniane, a następnie poddawane procesowi odzysku „czarnej masy” – mieszaniny zawierającej cenne metale. Kolejnym krokiem jest zaawansowana rafinacja. W jej wyniku pozyskuje się produkty takie jak lit, kobalt, nikiel, mangan i miedź lub ich związki. Produkty uboczne, takie jak grafit, aluminium i tworzywa sztuczne, również znajdują dalsze zastosowanie w przemyśle.

Odzysk metali z katalizatorów przebiega nieco inaczej. Zużyte katalizatory z pojazdów oraz urządzeń przemysłowych rozdrabnia się, a następnie przetwarza w wysokiej temperaturze. To pozwala uzyskać stop żelaza z metalami PGM. Kolejny etap to rafinacja, dzięki której odzyskiwane są metale szlachetne takiej jak rod, pallad i platyna. Istotnymi elementami są procesy służące ochronie środowiska. Gazy z produkcji przechodzą przez system skruberów i filtrów, co gwarantuje ich czystość, a odpady ciekłe trafiają do zaawansowanej oczyszczalni ścieków. Powstałe produkty uboczne, żużel oraz stopy żelaza znajdują zastosowanie jako cenne surowce w innych gałęziach przemysłu. Przeprowadzane procesy wykorzystują najnowocześniejsze dostępne technologie.

Inwestycja za ponad 600 mln zł

Budowa zakładu ESM rozpoczęła się w trzecim kwartale 2022 roku, a już na początku 2024 roku ruszyła produkcja. Wartość inwestycji przekroczyła 600 mln złotych. Z tej kwoty 327,9 mln zł pochodziło ze środków publicznych. Na podstawie umowy z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju spółka otrzymała dotację w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój – IPCEI.