Dlaczego zakrętki powinny zostać razem z butelką? Trwa kampania #przytwierdzone

Od lipca 2024 roku w całej Unii Europejskiej zakrętki i wieczka z tworzyw sztucznych muszą być fabrycznie przymocowane do opakowań na napoje o pojemności do 3l. Wielu Polakom się to nie podoba. To pokazuje, jak bardzo brakuje nam wiedzy, po co wprowadzono taką zmianę. Dlatego rusza kampania #przytwierdzone.

Już od kilku miesięcy coraz częściej kupujemy napoje w butelkach czy kartonach, których zakrętki są trwale przymocowane do opakowań. To efekt implementacji do polskiego prawa dyrektywy Single Use Plastic (SUP) w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Od początku lipca w całej Unii można produkować i sprzedawać tylko takie opakowania. Celem wprowadzonego rozwiązania jest ochrona środowiska naturalnego. W szczególności morskiego i zapobieganie przedostawaniu się odpadów plastikowych do wód. 

Czy to jakiś błąd? Czy zmiana jest potrzebna?

Na polskim rynku pojawia się coraz więcej opakowań dostosowanych do nowych wymogów. Konsumenci zastanawiają się, czy to błąd i dzielą się swoimi zmaganiami dotyczącymi wprowadzonych rozwiązań. Całe zamieszanie nie jest jednak ani błędem, ani sposobem na zdobycie rozgłosu. Warto dowiedzieć się zatem jakie argumenty spowodowały, że Parlament Europejski zdecydował o takich przepisach. 

Zgodnie z pomiarem zaśmiecenia plaż tworzywa sztuczne stanowią 80-85 proc. odpadów w środowisku morskim Unii Europejskiej. Dlatego, w trosce o środowisko naturalne, w dyrektywie SUP Unia Europejska wprowadziła zakaz sprzedaży niektórych jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych, takich jak m.in.: patyczki higieniczne, słomki, talerze i sztućce, mieszadełka, patyczki do balonów. W związku z tym, że wśród najczęściej znajdowanych artykułów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na plażach znajdowały się również zakrętki i wieczka – wprowadzono obowiązek ich trwałego mocowania. Przytwierdzenie tych małych elementów do opakowań ma zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska morskiego oraz przeciwdziałać zagrożeniu życia i zdrowia zwierząt. Konsument zamiast dwóch odrębnych odpadów ma generować jeden i poprzez wspólne wyrzucenie do odpowiedniego kosza przekazywać w całości do recyklingu. 

Do tej pory zakrętki nie zawsze trafiały do żółtego pojemnika. Jeśli były tam wyrzucane osobno – nie trafiały do przetworzenia. Z uwagi na mały rozmiar w sortowniach odsiewano je na sicie, przez co trafiały do tak zwanej frakcji drobnej, z której nie były następnie odzyskiwane. Zmiana doprowadzi do sytuacji, w której całe opakowanie (butelka czy karton wraz z zakrętką) trafi do zakładów przetwarzania.

#przytwierdzone: recykling dzieje się naprawdę!

Butelka PET to inny rodzaj plastiku niż ten, z którego produkuje się zakrętki. W zakładzie przetwarzania butelka zostanie pocięta wraz z zakrętką na tzw. płatek. Następnie przy wykorzystaniu wody dwa rodzaje tworzywa są od siebie oddzielane. Płatek z zakrętek jest odławiany (unosi się na powierzchni, w przeciwieństwie do płatka PET) i trafia do dedykowanego zakładu przetwarzania.

Również w przypadku kartonów do płynnej żywności oddzielenie zakrętek od kartonów jest możliwe w procesie recyklingu. Kartony, w znacznej części składające się z papieru, rozwłóknia się. Zakrętka pozostaje nienaruszona i można ją oddzielić celem dalszego przetwarzania.

Zakrętki, zwykle wykonane z tworzywa HDPE (polietylenu o dużej gęstości), oddzielone w procesie recyklingu od butelek PET oraz kartonów trafiają do dedykowanych zakładów przetwarzania. Jest to tworzywo proste w recyklingu. Pocięte zakrętki są oczyszczane, a następnie przetapiane i przetwarzane na tzw. regranulat. Można z niego zrobić kolejne opakowania np. do chemii gospodarczej oraz przedmioty codziennego użytku jak rury, doniczki, obudowy czy worki.

Nie odrywaj zakrętki!

Niebawem w Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny. Urządzenia, do których będziemy wrzucać m.in. butelki po napojach najprawdopodobniej będą je ważyć i na podstawie odpowiedniej wagi zwracać kaucję. Nakrętka może stanowić nawet 20 proc. wagi odpadu. Dlatego, lepiej już teraz przyzwyczajać się do nieodrywania nakrętek i segregowania ich wraz z butelką czy kartonem.

O kampanii #przytwierdzone:

Partnerami kampanii #przytwierdzone organizowanej przez Rekopol są: 

  • Związek Pracodawców EKO-PAK, Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców;
  • producenci opakowań: Elopak Spółka Akcyjna , SIG Combibloc Sp. z o.o., Tetra Pak Sp. z o.o,  
  • wprowadzający wody i napoje w opakowaniach: Coca-Cola HBC Polska, Maspex Food, Nestle Polska, Pepsi-Cola General Bottlers Poland, Polska Woda, Żywiec Zdrój, Danone;
  • sieć sklepów Biedronka.