by 
Poziom zanieczyszczeń powietrza w całej Europie jest wciąż za wysoki. Stanowi główny czynnik środowiskowy zagrażający zdrowiu. Gdyby było lepiej można było uniknąć 253 tys. zgonów w 2021 r. – wynika z badania Europejskiej Agencji Środowiska.
Zanieczyszczenie powietrza w Europie ciągle utrzymuje się powyżej poziomów zaleconych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Stanowi to poważne zagrożenie dla zdrowia Europejczyków. Według oceny wpływu jakości powietrza na zdrowie przeprowadzonej przez Europejską Agencję Środowiska (EEA), obniżenie stężenie pyłu drobnego do poziomu zalecanego przez WHO, w UE pozwoliłoby uniknąć 253 tys. zgonów. Zgodnie z nowymi szacunkami dotyczącymi negatywnych skutków dla zdrowia, narażenie ludzi na wdychanie zanieczyszczonego powietrza może wywołać lub nasilić raka płuc, choroby serca, astmę i cukrzycę.
EEA opublikowało raport pt. „Harm to human health from air pollution in Europe: burden of disease 2023” (Szkodliwy wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie ludzi w Europie: obciążenia zdrowotne w 2023 r.). W dokumencie przeanalizowano najnowsze dane (do końca 2021) dotyczące szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi trzech głównych substancji zanieczyszczających powietrze. Wzięto pod uwagę pył drobny, dwutlenek azotu i ozonu.
Liczba zgonów związanych ze złą jakością powietrza nadal zbyt wysoka
W latach 2005–2021 liczba zgonów w UE związanych z narażeniem ludzi na pył drobny (PM2,5), który jest jednym z najbardziej szkodliwych czynników zanieczyszczenia powietrza, spadła o 41 proc. Niemniej jednak zanieczyszczone powietrze wciąż stanowi zagrożenie środowiskowe dla zdrowia Europejczyków. Wyprzedza takie czynniki, jak narażenie na hałas, chemikalia i upały. Przyczynia się do chorób przewlekłych i przedwczesnych zgonów. Zwłaszcza w miastach i obszarach zurbanizowanych.
Zgodnie z najnowszymi szacunkami EEA co najmniej 253 tys. przedwczesnych zgonów w Europie w 2021 r. było związane z narażeniem ludzi na oddychanie powietrzem zanieczyszczonym pyłem drobnym (PM2,5) o stężeniu przekraczającym zalecaną przez WHO wartości 5 µg/m3. Zanieczyszczenie powietrza dwutlenkiem azotu było związane z 52 tys. przedwczesnych zgonów. Z kolei narażenie ludzi na oddychanie powietrzem z podwyższonym krótkoterminowym stężeniem ozonu związane jest z 22 tys. przedwczesnych zgonów. Zanieczyszczenie powietrza wpływa negatywnie na stan zdrowia. To z kolei generuje wysokie koszty dla systemów opieki zdrowotnej. Zalecane przez WHO wartości określono na podstawie stężeń substancji zanieczyszczających, powyżej których istnieją wyraźne dowody na ich negatywne skutki zdrowotne.
Brudne powietrze w Europie to wciąż główny środowiskowy problem
Dane opublikowane przez EEA przypominają nam, że zanieczyszczenie powietrza to wciąż główny środowiskowy problem zdrowotny w Unii Europejskiej. Dobrą wiadomością jest to, że polityka czystego powietrza działa. Jego jakość się poprawia, ale i dla nas nadal jest pole do poprawy, aby jeszcze bardziej ograniczyć poziom zanieczyszczeń. Dlatego też Unia musi jak najszybciej przyjąć i wdrożyć uaktualnioną dyrektywę w sprawie jakości powietrza. Jej celem jest zbliżenie europejskich norm jakości powietrza do stężeń zalecanych przez WHO.
Czyste powietrze = mniej chorób
Nowym elementem tegorocznej oceny jest ilościowe oszacowanie obciążenia zdrowotnego konkretnymi chorobami, do których przyczynia się zanieczyszczone powietrze. Ogólne obciążenie zdrowotne związane z każdą z tych chorób zależy nie tylko od codziennego zmagania się z ich skutkami. Dodatkowo wpływa na przebieg chorób już zdiagnozowanych.
Dlatego rozważając wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie, nie można skupiać się wyłącznie na zgonach związanych z wpływem jakości powietrza. Należy także wziąć pod uwagę długoterminowy wpływ chorób na jakość życia codziennego obywateli Unii. W szczególności tych, którzy zmagają się z długotrwałymi skutkami takich chorób jak astma czy cukrzyca.
Agencja opublikowała noty faktograficzne dla poszczególnych krajów, w których zamieściła dokładne informacje o obciążeniu chorobami na poziomie danego kraju.
Obywatele UE mogą sprawdzać dane o jakości powietrza na wielu platformach, w tym za pomocą aplikacji European Air Quality Index. Najnowsza wersja aplikacji zawiera nowe funkcje, dzięki którym użytkownicy mogą sprawdzić jakość powietrza w dowolnym miejscu w UE. Dane prezentowane w aplikacji są aktualizowane co godzinę na podstawie odczytów z ponad 3,500 stacji monitoringu jakości powietrza w Europie i ogólnoeuropejskiego modelowania jakości powietrza. Aplikacja jest dostępna w 24 językach. Zawiera wiele funkcji pozwalających użytkownikom na ocenę i interpretację informacji o jakości powietrza w ich lokalizacji.
