by 
Polska należy do światowej czołówki w recyklingu puszek po napojach. Recyklingujemy aż 80 proc. aluminium. Jednocześnie tylko 14 proc. Polaków uważa puszki za opakowanie najlepiej nadające się do recyklingu. Raport „Global Recycling Habits and Attitudes 2025” pokazuje wyraźnie: potrafimy odzyskiwać materiały, ale rzadko widzimy w nich wartość. Wdrażany system kaucyjny może to zmienić, jeśli zadziała nie tylko logistycznie, ale także edukacyjnie.
Aż 74 proc. mieszkańców Polski deklaruje gotowość korzystania z systemu kaucyjnego. To wynik wyższy niż średnia globalna, która wynosi 71 proc. Poparcie rośnie wraz z wiekiem. Młodzi dorośli z pokolenia Z widzą w kaucji sens rzadziej niż starsze grupy. W tej pierwszej grupie pozytywnie ocenia ją 57 proc. osób. Wśród Millenialsów odsetek rośnie do 71 proc., a w pokoleniu X do 78 proc. Najbardziej przekonani są seniorzy i osoby z wyżu demograficznego — 84 proc. z nich chce korzystać z kaucji.
– Dane pokazują silny mandat społeczny dla systemu kaucyjnego. Teraz musimy wdrożyć rozwiązanie wygodne i angażujące, tak aby młodzi chętniej zmieniali swoje nawyki – mówi David Van Heuverswyn, dyrektor Every Can Counts.
Świadomość wciąż kuleje
Aluminium można przetwarzać w nieskończoność, nie tracąc jakości materiału. Puszka po napoju wraca do obiegu w ciągu zaledwie kilku tygodni. To jedno z najbardziej cyrkularnych opakowań na świecie. Globalny poziom recyklingu puszek wynosi 71 proc. W Polsce sięga już 80 proc.
Mimo to niewiele osób zdaje sobie sprawę z efektywności tego rozwiązania. Tylko 14 proc. ankietowanych w Polsce wskazuje puszki jako najbardziej „recyklingowe” opakowanie.
– Procesy recyklingowe mamy na europejskim poziomie. Brakuje wiedzy, która przełożyłaby się na świadome decyzje konsumentów – podkreśla Artur Łobocki z Fundacji RECAL.
Zachęty zamiast obowiązku
Większość badanych chce wygodnych rozwiązań. Aż 74 proc. deklaruje większe zaangażowanie w zbiórkę, gdy towarzyszy jej pozytywne doświadczenie. System nagród, grywalizacja czy aplikacje mobilne mogą okazać się skutecznym wsparciem.
Polacy najczęściej wskazują trzy czynniki, które zachęcą ich do lepszej segregacji. Najważniejsze są korzyści finansowe. Na drugim miejscu znajduje się sam system kaucyjny. Trzecią silną motywacją jest wygoda. Zwrot opakowań musi więc być szybki i oczywisty, a nie obciążający.
Recykling to gra zespołowa
Na świecie większość osób uważa, że to konsumenci odpowiadają za odpady opakowaniowe. W Polsce panuje inne przekonanie. Mieszkańcy znacznie częściej wskazują firmy odbierające odpady oraz producentów opakowań. Tylko 35 proc. osób przyznaje, że odpowiedzialność leży po stronie konsumenta.
To pokazuje wyraźnie, że oczekujemy systemu, a nie zrzucania obowiązków na użytkowników. System kaucyjny wzmacnia rolę producentów i marek napojowych w procesie recyklingu. I właśnie tego Polacy oczekują.
Rośnie też presja dotycząca jakości opakowań. Aż 87 proc. badanych chce produktów zaprojektowanych pod recykling lub wykonanych z materiałów odzyskanych.
– Tylko współpraca producentów, handlu, administracji i konsumentów pozwoli osiągnąć trwałą poprawę. Każdy element łańcucha ma tu znaczenie – zaznacza Paweł Wiśnioch, koordynator projektu Każda Puszka Cenna.
