by 
Transformacja energetyczna jest jednym z najważniejszych wyzwań, przed którymi stoją współczesne miasta. Unia Metropolii Polskich (UMP) apeluje o wprowadzenie pilnych i niezbędnych zmian legislacyjnych, które zlikwidują obecnie istniejące bariery w obszarze autokonsumpcji energii wytwarzanej w miastach, ciepłownictwa oraz modernizacji oświetlenia miejskiego. Wprowadzenie tych zmian pozwoli mieszkańcom miast w pełni korzystać z pozytywnych efektów transformacji energetycznej.
Jednym z kluczowych postulatów UMP jest umożliwienie gminom miejskim zakładania i przystępowania do spółdzielni energetycznych. Obecne regulacje ograniczają tę możliwość tylko do gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Takie rozwiązanie. wyklucza znaczną część ludności Polski z korzyści płynących z tej formy organizacji społecznej. Spółdzielnie energetyczne mogą znacząco przyczynić się do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym miast. A to jest kluczowe dla osiągnięcia celów klimatycznych.
Transformacja energetyczna samorządów: zamównienia publiczne dyskryminują OZE?
Unia postuluje również wyłączenie pozyskiwania i wymiany energii wewnątrz sektora komunalnego z trybu przetargowego. Obecne przepisy Prawa Zamówień Publicznych oraz ustawy o finansach publicznych nakładają na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek przeprowadzania przetargów na zakup energii, co często prowadzi do wyboru najtańszej, a niekoniecznie najbardziej ekologicznej oferty. Wyłączenie sektora komunalnego z trybu przetargowego pozwoliłoby na bardziej elastyczne zarządzanie energią i promowanie lokalnych, odnawialnych źródeł energii.
Zmiany w Prawie Energetycznym i ustawie o samorządzie gminnym
UMP wzywa do wprowadzenia zmian w Prawie Energetycznym oraz ustawie o samorządzie gminnym, aby podkreślić rolę gmin w dziedzinie energetyki odnawialnej i efektywności energetycznej. Obecne przepisy nie uwzględniają w pełni potencjału gmin w zakresie transformacji energetycznej. Gminy powinny mieć jasno określone kompetencje i narzędzia do podejmowania działań w zakresie produkcji, dystrybucji i zarządzania energią odnawialną.
Dodatkowo, organizacja postuluje wprowadzenie zmian w ustawie o gospodarce komunalnej, które ułatwią współpracę gmin i wymianę nadwyżek zasobów. Jednostki samorządu terytorialnego powinny mieć prawnie zagwarantowaną możliwość wzajemnego udostępniania zasobów lub wytwarzanych produktów, co przyniesie korzyści ekonomiczne dla społeczności lokalnej. Współpraca między gminami może prowadzić do bardziej efektywnego wykorzystania zasobów i zwiększenia niezależności energetycznej.
Prawo do współdysponowania sieciami niskich napięć
Stowarzyszeine apeluje o uwzględnienie prawa gmin do współdysponowania sieciami niskich napięć. Pozwoli to na lepsze dostosowanie do lokalnych potrzeb energetycznych, szybsze reagowanie na potrzeby mieszkańców oraz lepsze integrowanie źródeł odnawialnych. W wielu krajach europejskich samorządy lokalne odgrywają kluczową rolę w zarządzaniu sieciami energetycznymi, co przynosi liczne korzyści, takie jak zwiększenie efektywności zarządzania infrastrukturą oraz wzmocnienie lokalnych społeczności.
Zmiana definicji mikroinstalacji dla jednostek samorządu terytorialnego, aby zwiększyć limit mocy zainstalowanej powyżej 50 kW, jest kolejnym postulatem UMP. Obecne ograniczenia powodują, że potencjał gmin w zakresie wytwarzania i zużycia energii pozostaje niewykorzystany. Zwiększenie limitu mocy mikroinstalacji pozwoliłoby na bardziej efektywne wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Umożliwiło by też zmniejszenie kosztów związanych z instalacją i eksploatacją systemów energetycznych.
Transformacja energetyczna samorządów: preferencje dla biogazu miejskiego
Unia postuluje zrównanie statusu wszystkich rodzajów biogazu, co pozwoli na rozwój energetyki miejskiej. Obecne przepisy faworyzują biogaz rolniczy, co stanowi barierę dla inwestycji komunalnych w energetyczne wykorzystywanie zasobów miejskich. Biogaz pochodzący ze składowisk odpadów oraz z oczyszczalni ścieków ma szczególne znaczenie na obszarach miejskich. Jego wykorzystanie może przyczynić się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oraz poprawy jakości powietrza.
Transformacja energetyczna samorządów: ciepłownictwo wielkim wyzwaniem
W obszarze ciepłownictwa UMP wzywa do wprowadzenia zmian w przepisach regulujących sposób karania podmiotów, które nie dokonały rozliczenia uprawnień do emisji w ustawowym terminie. Obecne przepisy są postrzegane jako zbyt restrykcyjne i nieproporcjonalne, co zagraża stabilności sektora ciepłowniczego. Wprowadzenie bardziej elastycznych i proporcjonalnych kar pozwoliłoby na lepsze dostosowanie przepisów do realiów rynkowych i potrzeb przedsiębiorstw ciepłowniczych.
Komunalizacja oświetlenia miejskiego
Modernizacja oświetlenia miejskiego jest kolejnym obszarem, w którym konieczne są zmiany prawne. UMP chciała by wprowadzenia przepisów umożliwiających gminom przejęcie własności infrastruktury oświetleniowej. Obecnie niejasne przepisy skutkują przekazywaniem finansowanej przez miasta infrastruktury na własność przedsiębiorstw energetycznych, co utrudnia optymalne zarządzanie i modernizację oświetlenia. UMP dostrzega próbę rozwiązania tego problemu w procedowanym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne (druk sejmowy nr 827). Jednak postuluje uzupełnienie projektu o przekazanie własności infrastruktury oświetleniowej gminom.
Wprowadzenie postulowanych przez Unię Metropolii Polskich zmian legislacyjnych jest kluczowe dla skutecznej transformacji energetycznej w miastach. Dzięki nim mieszkańcy będą mogli w pełni korzystać z odnawialnych źródeł energii. A to przyczyni się do poprawy jakości życia i ochrony środowiska. Transformacja energetyczna samorządów jest nie tylko koniecznością, ale także szansą na zrównoważony rozwój i zwiększenie niezależności energetycznej miast.
