by 
Transformacja energetyczna w Polsce coraz częściej obejmuje działania na poziomie lokalnym. Samorządy, przedsiębiorstwa ciepłownicze i zakłady przemysłowe analizują możliwość zastąpienia węgla biomasą. Eksperci podkreślają, że rozwiązanie to coraz częściej pojawia się w audytach energetycznych firm i instytucji publicznych.
Ograniczenie emisji i wsparcie gospodarki lokalnej
Głównym celem wykorzystania biomasy jest ograniczenie emisji dwutlenku węgla. W porównaniu z węglem, spalanie biomasy wiąże się z niższą emisją tlenków siarki i azotu. Dodatkową korzyścią jest możliwość zagospodarowania odpadów rolniczych i drzewnych, co wspiera lokalną gospodarkę i wpisuje się w założenia gospodarki obiegu zamkniętego.
– Biomasa, oferując tzw. zerowy bilans CO₂, stanowi jeden z istotnych kierunków transformacji energetycznej. Obserwujemy coraz więcej inwestycji modernizacyjnych realizowanych przy wsparciu funduszy unijnych – wskazuje dr inż. Łukasz Adrian, audytor energetyczny z Multiconsult Polska.
Inwestycje wymagają wysokich nakładów
Największym wyzwaniem dla rozwoju kotłowni biomasowych są koszty inwestycyjne. Wymagają one budowy specjalistycznej infrastruktury, m.in. silosów, systemów podawania paliwa i instalacji oczyszczania spalin. Dodatkową trudność stanowi transport i magazynowanie surowca o mniejszej gęstości energetycznej niż węgiel.
– Wzrost zapotrzebowania na biomasę może powodować wahania cen i ograniczoną dostępność surowca. Kluczowe znaczenie mają zatem długoterminowe kontrakty i planowanie dostaw – dodaje ekspert.
Problemy techniczne, takie jak zmienna jakość paliwa czy korozja kotłów, są coraz skuteczniej rozwiązywane dzięki nowoczesnym technologiom i automatyzacji procesów.
Coraz więcej inwestycji w Polsce
W ostatnich latach rośnie liczba ciepłowni, które przechodzą na biomasę. Przykładem jest Elektrociepłownia w Lęborku, gdzie zastąpiono węgiel biomasą, modernizując miejski system ciepłowniczy. Podobne inwestycje zrealizowano w Nidzicy, Orzyszu i Wrześni. W Koninie spółka ZE PAK uruchomiła blok energetyczny w całości opalany biomasą.
Na świecie pionierem w tym obszarze jest brytyjska elektrownia Drax, która przeszła pełną konwersję z węgla na biomasę i testuje technologię BECCS, umożliwiającą wychwyt i składowanie CO₂.
Źródła finansowania
Rozwój biomasy w Polsce wspierają programy krajowe i unijne. Inwestorzy mogą korzystać m.in. z funduszy NFOŚiGW, programu „Energia dla Wsi”, Kredytu Ekologicznego BGK czy programu „Czyste Powietrze”. Dofinansowanie obejmuje zarówno duże systemy ciepłownicze, jak i mniejsze instalacje lokalne.
– Odpowiednie finansowanie to jeden z kluczowych warunków powodzenia inwestycji. Ważne są analizy opłacalności, przygotowanie dokumentacji i wsparcie techniczne – zaznacza dr Adrian.
Regulacje i kwestie środowiskowe
Instalacje biomasowe muszą spełniać wymagania środowiskowe określone w przepisach krajowych i unijnych, w tym w dyrektywie Ecodesign. Niezbędne jest uzyskanie odpowiednich pozwoleń oraz prowadzenie monitoringu jakości paliwa i emisji do powietrza.
Ryzyka inwestycyjne wynikają głównie z dostępności surowca i zmian regulacyjnych. Można je ograniczyć, lokalizując kotłownie w pobliżu źródeł biomasy, zawierając długoterminowe umowy z dostawcami oraz stosując certyfikowane paliwo.
Biomasa w procesie dekarbonizacji
Biomasa stanowi jedno z najbardziej dostępnych i skalowalnych narzędzi ograniczania emisji w polskim ciepłownictwie. W przyszłości może wspierać rozwój technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz przyczynić się do rozwoju tzw. zielonego ciepła sieciowego.
