Czy magazyny energii ustabilizują źródła odnawialne?

Transformacja energetyczna w Polsce przyspiesza, a kluczową rolę w tym procesie zaczynają odgrywać magazyny energii. Rozwój sektora odnawialnych źródeł energii (OZE) stawia wyzwania związane z ich niestabilnością. Dlatego efektywne systemy magazynowania energii mogą być odpowiedzią na te problemy. Czy magazyny energii mogą ustabilizować źródła odnawialne? Na to pytanie spróbujemy odpowiedzieć w tym felietonie.

Rynek magazynów energii w Polsce

Polski rynek magazynów energii znajduje się w fazie dynamicznego rozwoju. Według szacunków Polskiego Instytutu Magazynowania Energii (PIME), obecnie w Polsce funkcjonuje około 11 tysięcy przydomowych magazynów o łącznej mocy ponad 100 MW i pojemności przekraczającej 130 MWh. Liczby te wskazują na wzrastające zainteresowanie tym segmentem rynku, zwłaszcza wśród prosumentów korzystających z mikroinstalacji fotowoltaicznych.

Jednakże rola dużych magazynów energii, takich jak elektrownie szczytowo-pompowe, pozostaje kluczowa. W 2022 roku ich łączna moc wynosiła ponad 1,5 GW, co stanowi znaczną część potencjału stabilizacyjnego krajowej sieci elektroenergetycznej. Według analiz, do 2030 roku inwestycje w magazyny energii mogą osiągnąć wartość 47,2 mld zł.

Technologie magazynowania energii

Aby skutecznie wspierać rozwój odnawialnych źródeł energii i ustabilizować ich pracę w krajowym systemie elektroenergetycznym, konieczne jest zastosowanie różnorodnych technologii magazynowania energii. Poniżej przedstawiamy technologie dominujące na polskim rynku oraz ich potencjalny wpływ na stabilizację OZE.

Magazyny energii pełnią kluczową funkcję w niwelowaniu problemów wynikających z niestabilności odnawialnych źródeł energii. W Polsce ich rozwój jest dostosowany do specyfiki rynku i potrzeb wynikających z integracji OZE z krajowym systemem elektroenergetycznym.

Technologie magazynowania energii odgrywają kluczową rolę w transformacji energetycznej. Dostosowują się do specyfiki rynku i potrzeb związanych z odnawialnymi źródłami energii. Ich rozwój i zastosowanie są istotnym elementem umożliwiającym stabilizację niestabilnych OZE oraz zwiększenie efektywności całego systemu elektroenergetycznego.

Na polskim rynku magazynów energii stosuje się przede wszystkim trzy główne technologie:

1. Elektrochemiczne magazyny energii – Baterie litowo-jonowe dominują w tym segmencie ze względu na ich wszechstronność i relatywnie niskie koszty. Stosowane są zarówno w gospodarstwach domowych, jak i w przemyśle.
2. Elektrownie szczytowo-pompowe – Tradycyjna, ale niezwykle skuteczna metoda przechowywania energii na dużą skalę, szczególnie w godzinach szczytu zapotrzebowania.
3. Magazyny ciepła – Technologia, która zyskuje na znaczeniu w systemach kogeneracyjnych, choć jej zastosowanie jest bardziej niszowe niż elektrochemicznych metod przechowywania energii.

Podsumowując, technologie magazynowania energii w Polsce odgrywają kluczową rolę w stabilizacji odnawialnych źródeł energii. Elektrochemiczne magazyny są odpowiednie dla prosumentów, umożliwiając lepsze zarządzanie nadwyżkami energii z mikroinstalacji, podczas gdy duże elektrownie szczytowo-pompowe zapewniają stabilność systemu elektroenergetycznego w skali makro. Współdziałanie tych technologii stanowi fundament dla skutecznej integracji OZE z krajowym systemem elektroenergetycznym.

Polityka i regulacje dotyczące magazynów energii

Rok 2021 przyniósł istotne zmiany w polskim prawodawstwie energetycznym. Nowelizacja Prawa energetycznego umożliwiła prostszą integrację magazynów energii z krajowym systemem elektroenergetycznym. Wprowadzono m.in. rejestry magazynów energii, które pozwalają na monitorowanie ich funkcjonowania i wpływu na sieć.

W Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu do 2030 roku uwzględniono rozwój magazynów energii jako priorytetowy obszar inwestycji. Przewidziane zostały dotacje i ulgi podatkowe dla inwestorów planujących budowę takich instalacji. Programy wspierające rozwój mikroinstalacji prosumenckich są coraz częściej łączone z dofinansowaniem magazynów energii.

Dotacje na rozwój magazynów energii

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚGW) prowadzi programy dofinansowania magazynów energii, w tym projekt „Magazyny energii elektrycznej i związana z nimi infrastruktura”. Program ten skierowany jest do firm oraz jednostek samorządowych, które chcą rozwijać infrastrukturę energetyczną.

W ramach wsparcia oferowane są pożyczki i dotacje, które mają na celu przyspieszenie inwestycji w nowoczesne technologie magazynowania energii. Prosumenci również mogą liczyć na wsparcie programów takich jak „Mój Prąd”. Obejmuje on dofinansowanie mikroinstalacji fotowoltaicznych wraz z magazynami energii [źródło: NFOŚGW].

Ekonomiczne aspekty magazynów energii

Magazyny energii stają się coraz bardziej opłacalną inwestycją, szczególnie w kontekście rosnących cen energii i spadających kosztów technologii. Dla firm pozwalają one na optymalizację zużycia energii, a także zmniejszenie ryzyka zawirowań na rynku energetycznym.

Według analiz, inwestycja w magazyn energii może zwrócić się już po kilku latach, zwłaszcza jeśli jest wspierana dotacjami. Dla prosumentów korzyści wynikają głównie z możliwości przechowywania nadwyżek energii produkowanej przez mikroinstalacje, co zmniejsza konieczność odsprzedaży energii do sieci po niższych cenach.

Wpływ magazynów na rynek bilansujący i wahania cen

Czy magazyny energii ustabilizują źródła odnawialne? Odpowiedź na to pytanie jest jednoznaczna: tak, choć z pewnymi zastrzeżeniami. Technologie magazynowania energii, takie jak baterie litowo-jonowe czy elektrownie szczytowo-pompowe, już dziś przyczyniają się do stabilizacji krajowego systemu elektroenergetycznego, pozwalając na efektywne zarządzanie nadwyżkami energii z OZE. Ich rozwój jest jednak uzależniony od wsparcia regulacyjnego, polityki państwa oraz ekonomicznej opłacalności inwestycji.

Magazyny energii stanowią nie tylko odpowiedź na problemy związane z niestabilnością OZE, ale również kluczowy element transformacji energetycznej. Dzięki ich integracji możliwe jest budowanie bardziej elastycznego i odporniejszego systemu energetycznego, który sprosta wyzwaniom związanym z rosnącym udziałem źródeł odnawialnych. Polska znajduje się na dobrej drodze, ale pełne wykorzystanie potencjału magazynów energii wymaga kontynuacji inwestycji i udoskonalania ram prawnych.

Michał Częstochowski, SKN Energetyki